«Մեդիան հանուն կրթության» ՀԿ–ն հետևում է էթիկական լրագրության կանոններին։
Բողոքների դեպքում դիմել
Դիտորդ մարմին։
ՀՀ կառավարության օգոստոսի 6 – ի նիստում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բուհերի ընդունելության քննությունների այս տարվա արդյունքներից դժգոհելով՝ «ահազանգ» էր համարել այն, որ այս տարի բուհական ընդունելության ժամանակ ավելի մեծ թվով դիմորդներ են ստացել անբավարար գնահատականներ։ Անբավարար գնահատական ստացած դիմորդների թիվը, ըստ ԳԹԿ տվյալների, նախորդ տարվա համեմատ աճել է շուրջ 700 – ով։
Վարչապետը քննադատել էր կրթության ոլորտում, իր գնահատմամբ, չափազանց շատ «կոմպրոմիսների» գնալու մոտեցումը։ Անդրադառնալով ուսուցիչների ատեստավորմանը՝ Նիկոլ Փաշինյանը մասնավորապես հայտարարել էր․ «Չի հաղթահարում մարդը՝ վե՛րջ, էլ պետք է չաշխատի դպրոցում, որովհետև իր աշակերտն է, որ գնում է ու ընդունելության քննությանը չի կարողանում գոնե բավարար ստանալ»։
Ինչպե՞ս են ընդունվում վարչապետի այս հայտարարությունները, ի՞նչ տեսակետներ կան «ահազանգի», ատեստավորման բարդությունները չհաղթահարող ուսուցիչներին համակարգից հեռացնելու, հանրակրթության որակի ու դրա պատասխանատուների, բուհական քննությունների ժամանակ անբավարար գնահատականների թվի աճի պատճառների, նախարարության անելիքների վերաբերյալ։ Այս հարցերը պարզելու նպատակով mediaforedu.am – ը օգոստոսի 7–ին նախաձեռնել էր առցանց անանուն հարցում։
Հարցմանը մասնակցել է 92 հոգի։
Ահազանգի հարցը
Վարչապետի այն գնահատականին, թե ընդունելության քննությունների այս տարվա արդյունքները կրթության համակարգի լուրջ ահազանգ են, 37 մասնակից լիովին համաձայն է, 24-ը՝ ավելի շուտ համաձայն, 6 մասնակից ավելի շուտ համաձայն չէ, 18-ը՝ բոլորովին համաձայն չէ, իսկ 7-ը դժվարացել է պատասխանել։
Առանձին հարցով մասնակիցներին առաջարկվել է գնահատել այս տարվա բուհական ընդունելության քննությունների արդյունքները։
66 մասնակից բուհական ընդունելության ժամանակ անբավարար գնահատականների՝ նախորդ տարվա համեմատ աճի հանգամանքը համարել է համակարգային ճգնաժամի մասին վկայող փաստ, մինչդեռ 15-ը՝ առանձին խնդիրների մասին վկայող, 2 մասնակից այս պատկերը համարել է ժամանակավոր երևույթ, իսկ 9 – ը դժվարացել է պատասխանել։
Հարցման արդյունքներով՝ կրթության ոլորտի ներկա վիճակի վերաբերյալ գերակշռում է բացասական գնահատականը։
38 մասնակից նշել է, որ վերջին 5 տարում հանրակրթության որակը զգալիորեն վատացել է, 17 – ի կարծիքով, որոշ չափով է վատացել։ Հարցման 7 մասնակից կարծում է, որ որակը չի փոխվել, 8 – ը նկատել է որոշակի բարելավում, իսկ 22 – ը նշել է, որ փոփոխություններ սկսվել են, սակայն դրանց արդյունքը դեռ տեսանելի չէ։ Կրթության որակի «զգալիորեն բարելավվել է» տարբերակը չի ընտրվել։
Ատեստավորման ցուցիչը
Վարչապետի այն մոտեցմանը, որ ատեստավորումը չհաղթահարած ուսուցիչը չպետք է շարունակի աշխատել դպրոցում, հարցմանը մասնակցած 92 հոգուց 51 –ը լիովին արդարացված չի համարել։ 15 – ն ընտրել է «ավելի շուտ արդարացված չէ» տարբերակը, 12 մասնակից «ավելի շուտ արդարացված» է համարում նման մոտեցումը, 10 – ը՝ «լիովին արդարացված», իսկ 4-ը դժվարացել է պատասխանել։
Եթե չմոռանանք, որ հարցմանը մասնակցած 92 հոգուց 57 – ը ուսուցիչներ են, վարչապետի հետ չհամաձայնողների վիճակագրությունը կստանա բոլորովին այլ երանգ։ Իսկ վարչապետը կառավարության նիստում հայտարարել էր․ «Եվ արդյունքում ո՞վ ա դրանից տուժում։ Տուժում են երեխաները ․․․ Պետք է առերեսվենք։ Ասենք, ատեստավորման գործընթաց է։ Լավ, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7․․․ Ինչքա՞ն կարելի ա։ Չի հաղթահարում մարդը` վե՛րջ, էլ պետք ա չաշխատի դպրոցում, որովհետև իր աշակերտն ա, որ գնում ա ու ընդունելության քննությանը չի կարողանում գոնե բավարար ստանա»։
Մյուս կողմից, անչափ կարևոր է հասկանալ, թե ատեստավորման վերաբերյալ ինչ մոտեցում է գերակշռում։ Որքան էլ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարը տեսախցիկների առջև հանդիպում է ուսուցիչների հետ՝ քննարկելու նաև ատեստավորման հարցեր, խնդիրները շարունակում են մնալ։ Այս հարցման պատկերը նույնպես վկայում է ատեստավորման վերաբերյալ դժգոհությունների առկայության մասին։
Հարցմանը մասնակցած 92 հոգուց 48 –ը կարծում է, որ չի բարելավվում ուսուցիչների ատեստավորման ներկայիս որակը, 20 – ը անհրաժեշտ է համարում համակարգի վերանայումը, 14 – ի կարծիքով՝ ատեստավորումը որոշ չափով նպաստում է կրթության որակի բարելավմանը, 7 մասնակից նշել է, որ համակարգը բարելավում է կրթության որակը, իսկ 3 – ը դժվարացել է պատասխանել հարցին։
Կրթության որակի պատասխանատուն
Կրթության ներկայիս որակի հիմնական պատասխանատուի հարցում ամենաշատը՝ 47 անգամ, նշվել է ԿԳՄՍ նախարարությունը, 24 անգամ՝ ՀՀ կառավարությունը, 20 անգամ՝ դպրոցների ղեկավարությունը, 15 անգամ՝ ՀՀ վարչապետը, 14 անգամ՝ ուսուցիչները, ծնողները՝ 11, իսկ աշակերտները՝ 5 անգամ, 39 մասնակից ընտրել է «բոլորը միասին» տարբերակը։ Այս հարցում մասնակիցները կարող էին ընտրել մեկից ավելի պատասխաններ։
Այսպիսով, պատասխանների զգալի մասը կրթության որակի պատասխանատվությունը չի վերագրում միայն մեկ խմբի կամ պաշտոնյայի, այլ այն դիտարկում է որպես համակարգային պատասխանատվություն։
Ի՞նչն է ազդում կրթության որակի անկման վրա
Կրթության որակի խնդիրներին և ընդունելության քննություններում անբավարար գնահատականների աճին նպաստող գործոնների շարքում առաջին տեղում աշակերտների սովորելու մոտիվացիայի անկումն է։ Երկրորդ հորիզոնականում է բարեփոխումների անարդյունավետ իրականացումը՝ 49 նշումով։ Հաջորդում են բջջային հեռախոսների և սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը, դասագրքերի որակը՝ համապատասխանաբար 48 և 47 նշումներով։ Պատահական չէ, որ այս հարցմամբ նույնպես արտահայտվում է ծրագրերի բովանդակության բացասական ազդեցությունը կրթության որակի վրա։ Կրթության որակի անկման պատճառների շարքում, ըստ հարցումների, հետ չեն մնում նոր ՀՊՉ ներդրման խնդիրներն ու առհասարակ ԿԳՄՍ նախարարության կրթական քաղաքականությունը։
Ֆինանսավորման աճ և արդյունք
Կրթության պետական ֆինանսավորման զգալի աճի ազդեցությունը 30 մասնակից գնահատել է որպես էական ազդեցություն չունեցող։ Նույնքան՝ 30 մասնակից, նշել է, որ արդյունքը օբյեկտիվորեն դեռ չի երևում։ 20-ը կարծում է, որ ֆինանսավորման աճը ավելի շուտ չի նպաստել կրթության որակի բարձրացմանը, 11-ը՝ որ որոշ չափով նպաստել է, իսկ միայն 1 մասնակից այն գնահատել է որպես զգալիորեն նպաստող։
Վստահությունը՝ բարեփոխումների նկատմամբ
Ներկայումս իրականացվող կրթական բարեփոխումներին լիովին վստահում է 92 – ից ընդամենը 2 մասնակից։
Եթե լինեիք ԿԳՄՍ նախարար
Հարցին, թե ինչ քայլեր կանեին առաջին հերթին, եթե լինեին ԿԳՄՍ նախարարի պաշտոնում մասնակիցները առավել հաճախ ընտրել են ուսուցիչների աշխատավարձի բարձրացումը՝ 60 ընտրությամբ։ Հաջորդ առաջնահերթություններն են՝ ուսումնական ծրագրերի վերանայում՝ 53, կրթական քաղաքականության վերանայում՝ 51, դասագրքերի փոփոխություն՝ 46, ուսուցիչների վերապատրաստման ուժեղացում՝ 43, գնահատման համակարգի փոփոխություն՝ 42, ատեստավորման համակարգի վերանայում՝ 41, 33 մասնակից առաջարկել է անցկացնել կրթական բարեփոխումների անկախ գնահատում։ Այս հարցին պատասխանելու համար տրվել է մինչև 3 տարբերակի ընտրություն։
Այս պատկերի ֆոնին առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում անանուն հարցման մասնակիցների հարցերը՝ կրթության պատասխանատուներին։ Թե ինչ են ուզում իմանալ մարդիկ, կամփոփենք հաջորդ հրապարակմամբ։
