Շատ համալսարանականներ, նույնիսկ ԱՄՆ-ի Yale-ում մաթեմատիկան ընկալում են հաղթահարելի դժվարություն, այլ ոչ թե կարողություն, որը պետք կիրառել կյանքում։ Այս դժգոհությունը երեկ հայտնել է մաթեմատիկոս Վու Հա Վանը Վիետնամի ազգային համալսարանում։

Պրոֆեսոր Վանը նշել է, որ չափազանց ծանր ուսումնական ծրագրերը և հնացած դասավանդման մեթոդները ապահովում են ուսանողների լավ գնահատականները, բայց նրանք իրենց գիտելիքը չեն կարողանում կիրառել իրական կյանքում։

«Շատ ուսանողներ մաթեմատիկա են սովորում պարզապես դասը հանձնելու կամ դժվարությունը հաղթահարելու համար», — ասել է նա։

Պրոֆեսորը վկայաբերել է ԱՄՆ-ում իր ատամնաբույժի հետ զրույցը։ Բժիշկն, իմանալով, որ պրոֆեսորը մաթեմատիկոս է, հարցրել է․ «Ի՞նչ իմաստ ունի մաթեմատիկա սովորելը։ Այնտեղ սինուսներ ու կոսինուսներ կան, բայց ես երբեք դրանք չեմ օգտագործել»։ Վանը նշել է, որ նման վերաբերմունք հաճախ է հանդիպում նաև ինտեգրալների և ածանցյալների դեպքում։

Ըստ պրոֆեսոր Վանի, խնդիրը ոչ թե մաթեմատիկան է, այլ այն, թե ինչպես է այս առարկան դասավանդվում։ Դպրոցական և համալսարանական ծրագրերը հաճախ լցված են նյութերով, որոնք կապ չունեն իրական կյանքի տեխնոլոգիաների կամ արդյունաբերության հետ։

«Որոշ տեսություններ ամիսներ են պահանջում հասկանալու համար, բայց անկեղծ լինենք՝ եթե դուք NASA-ում չեք աշխատում, դրանք գուցե երբեք չօգտագործեք», — նշել է նա։ «Մինչդեռ իրական կյանքում կան բազմաթիվ իրավիճակներ, որտեղ անհրաժեշտ են հիմնական մաթեմատիկական գիտելիքներ»։

Դասախոսը օրինակ է բերել նաև ֆինանսական ոլորտը՝ նշելով, որ ներդրումների համար անհրաժեշտ է հասկանալ վիճակագրական տատանումների տեսությունը, սակայն մարդկանց մեծ մասը դրան տիրապետում է միայն մակերեսային։

Վանը նշել է, որ նույն խնդիրն առկա է նաև բարձր տեխնոլոգիական ոլորտներում։ Նա մաթեմատիկան բնութագրել է ոչ միայն որպես բանաձևերի համակարգ, այլ որպես մտածելու ձև։

NVIDIA-ի գլխավոր տնօրեն Ջենսեն Հուանգը 2025-ին Պեկին կատարած այցի ժամանակ ասել է, որ եթե այսօր լիներ 22 տարեկան շրջանավարտ, կընտրեր ֆիզիկական գիտությունները՝ հաշվի առնելով, որ արհեստական բանականությունը փոխում է ծրագրավորման դերը, իսկ մարդկային արժեքը ավելի շատ կապված է հիմնարար գիտությունները հասկանալու հետ։

Tesla-ի ղեկավար Իլոն Մասկը և Telegram-ի հիմնադիր Պավել Դուրովը ուսանողներին կոչ են արել առաջնահերթություն տալ մաթեմատիկային։

Վու Հա Վանի համար այս հարցը նաև ազգային նշանակություն ունի։ Նա նշել է, որ մաթեմատիկական տաղանդը հիմք է, որը պետք է զարգացնի  տեխնոլոգիական մրցունակությունը, և ուսումնական ծրագրերի բարեփոխումը հրատապ է։

«Սա միայն Վիետնամի խնդիրը չէ։ Շատ երկրներ փորձում են արդիականացնել իրենց մաթեմատիկական կրթությունը», — նշել է պրոֆեսորը։