ԱՄՆ–ն ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ից դուրս բերելու՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփի որոշումը դարձել է մեծ քննարկումների թեմա։ Թրամփը պատճառաբանել է, որ այս կառույցն առաջացնում է բաժանարար դիրքորոշումներ, որոնք, ըստ նրա, չեն համապատասխանում ԱՄՆ–ի շահերին։

Թրամփի որոշումը ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի դեկտեմբերի 31–ից։

Արդեն երրորդ անգամն է, երբ ԱՄՆ–ը դուրս է գալիս ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ից։ 1984 և 2017 թվականներին նույնպես նման որոշումներ են եղել։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ն, որը հիմնադրվել է 1945 թվականին՝ խաղաղություն և միջազգային համագործակցություն խթանելու նպատակով, ունի կարևոր դերակատարություն կրթության, գիտության և մշակույթի ոլորտներում։ Այն աջակցում է գլոբալ կրթական ծրագրերին, այդ թվում՝ աղջիկների կրթության խթանմանը, հակամարտությունների հետևանքով տուժած շրջաններում դպրոցների վերակառուցմանը, էթիկայի մշակմանը և կլիմայի կրթության տարածմանը։

ԱՄՆ–ի ֆինանսական ներդրումները ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ում նախկինում կազմել են մոտ 20 %–ը, սակայն ներկայումս դրանք նվազել են մինչև 8 %։ Այս փոփոխությունը պայմանավորված է ԱՄՆ–ի ֆինանսական պարտավորությունների չկատարմամբ՝ հատկապես 2011 թվականից հետո, երբ ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ն ընդունեց Պաղեստինի անդամակցությունը։

Չինաստանը, որը նախկինում եղել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի ամենամեծ ֆինանսական ներդրողը՝ մոտ 15 %–ով, այժմ ակտիվորեն փորձում է ընդլայնել իր ազդեցությունը կազմակերպությունում։ Չինաստանը խթանում է տեխնիկական կրթության, մասնավորապես STEM (գիտություն, տեխնոլոգիա, ինժեներություն և մաթեմատիկա) կրթության զարգացմանը, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանմանը։