Դաստիարակված մարդիկ, իմ կարծիքով, բավարարում են հետևյալ պայմանները․

1. Նրանք հարգում են մարդու անհատականությունը, այդ իսկ պատճառով միշտ են բարեհոգի, մեղմ, բարեկիրթ, զիջող։ Չեն ըմբոստանում մուրճի կամ կորած ռետինի պատճառով։ Ուրիշի հետ ապրելով՝ դա չեն ներկայացնում որպես լավություն, իսկ հեռանալիս չեն ասում՝ Ձեզ հետ ապրելն անհնար է։ Նրանք ներում են և՛ աղմուկը, և՛ ցուրտը, և՛ չափից շատ տապակված միսն ու կծուն, և՛ կողմնակի մարդկանց ներկայությունն իրենց կյանքում։
2. Նրանք կարեկցում են ոչ միայն աղքատներին ու կատուներին, այլև հոգով տառապում են այն բանի համար, ինչը պարզ աչքով չի երևում։ Օրինակ՝ եթե Պյոտրը գիտի, որ իր հոր ու մոր մազերը ճերմակում են տխրությունից և գիշերները չեն քնում այն պատճառով, որ հազվադեպ են տեսնում Պյոտրին (իսկ եթե տեսնում են, ապա՝ հարբած), նա կշտապի նրանց մոտ և թքած կունենա օղու վրա։
3. Նրանք հարգում են ուրիշի սեփականությունը, այդ իսկ պատճառով վճարում են պարտքերը։
4. Նրանք բարեսիրտ են և վախենում են ստից, ինչպես կրակից։ Չեն ստում անգամ իրենց գործողությունների մեջ։ Սուտը վիրավորական է լսողի համար և նրա աչքում նսեմացնում է խոսողին։ Նրանք իրենց չեն ձևացնում․ ներկայանում են փողոցում այնպես, ինչպես տանը, թոզ չեն փչում եղբայրների աչքերին։ Նրանք շատախոս չեն և չեն պարտադրում իրենց բացահայտումները, եթե իրենց չեն հարցնում։ Ուրիշին հարգելով՝ հաճախ լռում են։
5. Նրանք իրենց չեն նվաստացնում ուրիշի կարեկցությունը մուրալու համար։ Չեն խաղում ուրիշ հոգիների լարերի հետ, որ ուրիշները հառաչեն ու ուշադիր լինեն իրենց նկատմամբ։ Նրանք չեն ասում՝ «Ինձ չեն հասկանում», կամ «Ես գռոշի հետ եմ փոխանակվել», որովհետև այս ամենը էժանագին է, գռեհիկ է, հին է և կեղծ։
6.  Նրանք մանրախնդիր չեն։ Նրանց չեն գրավում այնպիսի փոքրիկ «ադամանդները», ինչպիսին են հայտնի մարդկանց հետ ծանոթությունները, հարբած Պլևակոյի ձեռք սեղմումը, հանդիպողի հիացմունքը սալոնում, կամ պորտրետներով հայտնիությունը։ Նրանք ծիծաղում են, երբ ասում են․ «Ես մամուլից եմ», որը սազում է միայն Ռոդզևեչներին և Լևենբերգներին։ Նրանք մի կոպեկ վաստակելով՝ չեն ցուցադրվում իրենց հարյուր ռուբլանոցով և չեն հպարտանում, որ իրենց ներս թողեցին այնտեղ, որտեղ ուրիշներին չէին թողնի։ Իրական տաղանդները միշտ նստում են խավարում, ամբոխի մեջ՝ հեռու ցուցադրությունից։ Անգամ Կռիլովն էր ասում, որ դատարկ տակառի ձայնն ավելի լավ է լսվում, քան լիքը տակառինը։
7. Եթե նրանք ունեն տաղանդ, ապա հարգում են այն։ Նրանք հանուն այդ տաղանդի զոհաբերում են իրենց հանգիստը, կանանց, գինին, կաշկանդվածությունը։ Նրանք հպարտանում են իրենց տաղանդով։
8. Նրանք իրենց մեջ դաստիարակում են էսթետիկը։ Նրանք չեն կարողանում հագուստով քնել, տեսնել պատերին ցցված տիզեր, շնչել վատ օդ, քայլել թքած գետնի վրայով, սնվել կերոսինով սարքից։ Նրանք փորձում են իրենց սեռական բնազդը առավել վերահսկելի ու բարեկրթված դարձնել։ Քնել կնոջ հետ, շնչել նրա բերանից, հանդուրժել նրա տրամաբանությունը, նույնիսկ մեկ քայլ չհեռանալ նրանից՝ ինչի՞ համար։ Դաստիարակված մարդիկ այդքան տնավարի չեն։ Նրանց կնոջից պետք է ոչ թե անկողին, ձիու քրտինք, խելք, որն արտահայտվում է կեղծ հղիությունով և ստելուց չհոգնելով։ Նրանց, հատկապես նկարիչներին, անհրաժեշտ է թարմություն, նրբագեղություն, մարդկայնություն և կարողություն լինել ոչ թե «…», այլ մայր։

Նրանք իրենց չեն կորցնում՝ օղի կոնծելով, չեն հոտոտում պահարանները, քանզի գիտեն, որ իրենք խոզ չեն։ Նրանք միայն խմում են, երբ ազատ են, հատուկ դեպքերում։ Քանզի նրանց պետք է «առողջ հոգի՝ առողջ մարմնում»։ Եվ այդպես շարունակ։ Այսպիսին են դաստիարակվածները։ Դաստիրակաված լինելու և միջավայրից ցածր չլինելու համար բավարար չէ կարդալ «Պիկվիկյան ակումբի հետմահու հուշերը» և անգիր անել «Ֆաուստը»։ Այստեղ պետք է անդադար ընթերցանություն՝ գիշեր–ցերեկ, հավերժ կարդալ, մանրակրկիտ ուսումնասիրել։ Այստեղ թանկ է ամեն ժամը։ Արի մեզ մոտ, փշրիր օղու գրաֆինը և պառկիր կարդալու․․․ թեկուզ Տուրգենևին, որի ստեղծագործությունները դու չես կարդացել»։

Անտոն Չեխովի նամակը՝ եղբորը

Թարգմանությունը՝ Անուշ Մարտիրոսյանի