Ֆրանսիայի կրթական խնդիրները՝ քաղաքական ճգնաժամի պատճառ

Ֆրանսիայում հանրակրթության խնդիրների, ավելի շատ ուսուցիչներ ունենալու և ուսման պատշաճ պայմաններ ապահովելու պահանջով սկսված բողոքի ակցիաները վերածվել են համազգային շարժման՝ դառնալով երկրի ներքաղաքական գլխավոր խնդիրներից մեկը։

ՆԳ նախարարի ներկայացրած հրաժարականը հոկտեմբերի 19–ին մերժել է նախագահ Մակրոնը։ Մակրոնը նախարարին հանձնարարել է միջոցներ ձեռնարկել՝ բարիկադավորումն ու թալանը դադարեցնելու, նաև անկարգությունների հետախուզական տեղեկությունների հավաքագրման գործում թույլ տրված թերությունները ներկայացնելու նպատակով։ Հաղորդում է Reuters լրատվական գործակալությունը։

Հոկտեմբերի 17-ի ցույցերին հաջորդած անկարգություններից հետո վարչապետ Սեբաստիեն Լեկորնյուն հոկտեմբերի 19-ին հայտարարել է, որ որոշ քաղաքներում կսահմանվեն տեղային և մասնակի պարետային ժամեր՝ բռնությունների ու թալանի նոր դեպքերը կանխելու համար։ Նա, ըստ Reuters և Associated Press լրատվական գործակալությունների, չի բացառել նաև արտակարգ դրություն հայտարարելու հնարավորությունը, եթե իրավիճակը պահանջի, սակայն այս փուլում առաջնահերթություն է համարել առանձին տարածքներում պարետային ժամերի կիրառումը։

Մակրոնի ուղերձը

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կիրակի՝ հոկտեմբերի 18-ի երեկոյան, ժողովրդին ուղղված ուղերձում դատապարտեց բռնությունները՝ հայտարարելով, որ թալան իրականացրած անձինք պետք է փոխհատուցեն պատճառած վնասը, իսկ սահմանադրական կարգ տապալելու փորձ կատարածները պատասխանատվության կենթարկվեն։

Մակրոնն ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է տարբերակել խաղաղ ճանապարհով իրենց պահանջները ներկայացնող ցուցարարներին բռնություն գործադրողներից։ Նա նաև պահանջել է պարզել, թե ինչ թերացումներ են եղել հետախուզական տվյալների հավաքման և բռնությունների կանխատեսման գործում։

Ֆրանսիայի նախագահը ՆԳ նախարար Լորան Նյունեսին հանձնարարել է անհրաժեշտ դասեր քաղել և խոստացել, որ անվտանգության ուժերի գործողությունները կապահովեն լիակատար թափանցիկություն։ Նրա խոսքով՝ բռնությունների հանգամանքները պետք է քննել, իսկ թերացումների վերաբերյալ տրվեն հստակ պատասխաններ։

Մակրոնը նաև կոչ է արել լսել երիտասարդներին և նրանց մտահոգությունների լուծումը փնտրել երկխոսության ու ժողովրդավարական քննարկումների միջոցով։

Ցույցերի էսկալացիան

ՆԳ նախարար Լորան Նյունեսի տվյալներով՝ հոկտեմբերի 17-ի ցույցերին մասնակցել է շուրջ 550 հազար մարդ, այդ թվում՝ 110 հազարը՝ Փարիզում։ Կազմակերպիչների գնահատմամբ՝ մասնակիցների թիվը հասել է 800 հազարի։ Հոկտեմբերի 18-ին ՆԳ նախարարը հայտնել է, որ ձերբակալվել է 1800 մարդ, իսկ ավելի քան 500 ոստիկան, ժանդարմ և հրշեջ տուժել են բռնությունների ընթացքում։

Ցույցերը սկսվել էին դպրոցներում ուսուցիչների պակասի և ուսման վատ պայմանների դեմ աշակերտների բողոքներով, սակայն հետագայում դրանց միացել են կյանքի թանկացումից և հանրային ծառայությունների վիճակից դժգոհ այլ խմբեր։ Հոկտեմբերի 17-ի համազգային ցույցերը միավորել են սոցիալական և կրթական պահանջներ՝ միաժամանակ վերածվելով լուրջ անվտանգության և քաղաքական խնդրի։

Վնասված աշակերտ

Աշակերտների նկատմամբ ոստիկանության գործողությունների հարցը դարձել է հանրային քննարկման առարկա։ TF1 Info-ի հաղորդմամբ՝ Սենտ Էտյենում հոկտեմբերի 17-ին 17-ամյա ցուցարարը լուսաձայնային նռնակի պայթյունից կորցրել է աջ ձեռքը։ Դեպքի առնչությամբ հետաքննություն է սկսվել, որը հանձնարարվել է ոստիկանության գործողությունների նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնին՝ IGPN-ին։ Հաղորդման համաձայն՝ դեռ հայտնի չէր կիրառված նռնակի տեսակը։

Վնասվել է շուրջ 1500 առևտրային կետ

Առևտրի և մանրածախ վաճառքի ոլորտը ներկայացնող ֆեդերացիայի ղեկավար Ալեքսանդր Բոմպարի գնահատմամբ՝ ցույցերի հետևանքով կրած վնասների ընդհանուր արժեքը կարող է հասնել մի քանի հարյուր միլիոն եվրոյի։

Վարչապետ Սեբաստիեն Լըկորնյուն աջակցություն է հայտնել ոստիկաններին ու ժանդարմներին՝ դատապարտելով բռնությունները։ Իշխանությունները հայտարարել են, որ հանրային և մասնավոր գույքը վնասած անձինք պատասխանատվության կենթարկվեն։

Խորհրդարանական լսումներ

Ֆրանսիայի խորհրդարանի նախագահ Յաել Բրաուն-Պիվեն հայտարարել է, որ հոկտեմբերի 20-ին կառաջարկի խորհրդարանական քննություն սկսել հոկտեմբերի 17-ի ցույցերի ընթացքում տեղի ունեցած բռնությունների և թալանի դեպքերի առնչությամբ։ Քննությունը պետք է անդրադառնա նաև իրավապահների գործողությունների կազմակերպմանը և հնարավոր թերություններին։