Հունաստանում ցույցերը բռնկվել են կրթության խնդիրներից

«Հունաստանից մինչև Ֆրանսիա՝ մենք ուզում ենք հանրային, անվճար կրթություն», — Հունաստանի խորհրդարանի մոտ վանկարկել են հոկտեմբերի 21-ին փողոց դուրս եկած ուսանողներն ու ուսուցիչները՝ պահանջելով ավելացնել հանրային կրթության պետական ֆինանսավորումը, բարելավել դպրոցների պայմանները, համալրել թափուր հաստիքները և նվազեցնել դասարաններում սովորողների թիվը։

Ըստ Reuters գործակալության, ոստիկանության տվյալներով՝ շուրջ 10 հազար մարդ մասնակցել է Աթենքի կենտրոնում և արվարձաններում անցկացված խաղաղ երթին։

Բողոքի ակցիաներ են տեղի ունեցել նաև Սալոնիկում և Հունաստանի այլ քաղաքներում։

Ուսանողները Սինտագմա հրապարակում վրաններ են տեղադրել և երթից առաջ գիշերն անցկացրել բողոքի ակցիայով։

Euronews-ի հունական ծառայությունը, հղում անելով Հունաստանի լրատվական գործակալությանը, հայտնում է, որ ցուցարարները պահանջում են պետական կրթության ֆինանսավորումը հասցնել երկրի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) 5%-ին։ Այժմ 3% է։ Ուսուցիչները պահանջում են բարձրացնել աշխատավարձերը, բարելավել դպրոցների շենքային պայմանները և վերականգնել 13-րդ ու 14-րդ աշխատավարձերը։

Ուսուցիչների պահանջները

Euronews-ի փոխանցմամբ՝ միջնակարգ կրթության ուսուցիչների արհմիությունը՝ OLME-ն, գործադուլ հայտարարելով՝ պահանջում է ժամանակակից և անվտանգ դպրոցներ, անհրաժեշտ թվով աշխատակիցներ, արժանապատիվ աշխատավարձեր և բոլոր երեխաների կարիքներին համապատասխանող անվճար հանրակրթություն։

Արհմիությունը հայտարարել է, որ դպրոցներում ստեղծված իրավիճակն այլևս անընդունելի է՝ մատնանշելով շուրջ 15 հազար ուսուցչի թափուր հաստիքների առկայությունը։
Տարրական կրթության ուսուցիչների ֆեդերացիան՝ DOE-ն, նույնպես հայտարարել էր 24-ժամյա գործադուլ։ Քննադատության թիրախում է նաև կառավարության իրականացրած գնահատման քաղաքականությունը։

Reuters-ի փոխանցմամբ՝ գործադուլին միացել էին նաև տարրական դպրոցների ուսուցիչներ և բժիշկներ՝ բողոքելով աշխատավարձերից և կադրերի պակասից։

Անվտանգության ուժեղացված միջոցներ

Euronews-ի հունական ծառայությունը հայտնում է, որ Աթենքում բողոքի ակցիայի անվտանգությունն ապահովելու համար ներգրավվել է տարբեր ստորաբաժանումների շուրջ 3000 ոստիկան։ Ոստիկանության որոշմամբ՝ առավոտյան ժամը 10-ից փակվել է մետրոյի «Պանեպիստիմիո» («Համալսարան») կայարանը, և գնացքներն անցել են առանց կանգառի։

Սալոնիկում ևս ուսուցիչների, աշակերտների, ծնողների և ուսանողների մասնակցությամբ կրթական համազգային ցույց է եղել։ Ոստիկանության որոշմամբ՝ առավոտյան ժամը 9-ից ժամանակավորապես դադարեցվել է մետրոյի հինգ կայարանների՝ «Դեմոկրատիա», «Վենիզելոս», «Այա Սոֆիա», «Սինտրիվանի» և «Պանեպիստիմիո» կայարանների աշխատանքը։ Քաղաքի կենտրոնական փողոցներում նույնպես ուժեղացվել է ոստիկանության ներկայությունը։

Հունական eKathimerini պարբերականի հաղորդմամբ՝ Աթենքում ցույցերի ընթացքում ոստիկանություն բերման են ենթարկվ ցուցարարներ։ Պետական հաստատությունների, դեսպանատների և առևտրային տարածքների մոտ ոստիկանության ուժեր են տեղակայվել։

Բողոքի էսկալացիան

Հոկտեմբերի 21-ին պետական ծառայողների արհմիությունը՝ ADEDY-ն, նույնպես աշխատանքային դադար է հայտարարել՝ պահանջելով բարձրացնել պետական աշխատողների աշխատավարձերը, վերականգնել 13-րդ և 14-րդ աշխատավարձերը, ապահովել մշտական աշխատատեղեր և բարելավել աշխատանքային պայմանները։

Արհմիությունը նաև պահանջում է ավելացնել հանրային կրթության և առողջապահության ֆինանսավորումը, համալրել մշտական հաստիքները և արդիականացնել ենթակառուցվածքները։ Աշխատանքային դադարը հայտարարվել է առավոտյան ժամը 11-ից մինչև աշխատանքային հերթափոխի ավարտը։

Թոշակառուների խմբերը

Կրթության ոլորտի խնդիրների շուրջ բողոքի շարժմանը համերաշխություն են հայտնել նաև թոշակառուները՝ Աթենքի Ազգային դիմադրության հրապարակում հավաքից հետո երթով շարժվելով դեպի առողջապահության նախարարություն։ Ապա թոշակառուները պահանջել են բարձրացնել բոլոր թոշակները, վերականգնել 13-րդ և 14-րդ թոշակները, վերացնել համերաշխության վճարը և վճարել նախկինում չստացված փողերը՝ հիմնական թոշակի 70 %-ի չափով, 400 եվրոյի վճարի տրամադրումը բոլոր թոշակառուներին՝ առանց տարիքային սահմանափակման, և կյանքի թանկացմանը դիմակայելու միջոցները։

Կառավարության պատասխանը

Reuters-ի հաղորդմամբ՝ կրթության նախարար Սոֆիա Զախարակին հայտարարել էր, որ լսում է ուսանողների պահանջները։ Նա ընդունել էր, որ բնակարանների բարձր վարձավճարները ծանրաբեռնում են ընտանիքների բյուջեն, և հայտնել, որ ավելի քան 733 միլիոն եվրոյի ծրագրեր են իրականացվում՝ ուսանողական նոր հանրակացարաններ կառուցելու և առկա ենթակառուցվածքները բարելավելու համար։

Associated Press-ը, որն իր հերթին լուսաբանել է Աթենքում, Սալոնիկում և Պատրասում անցկացված ցույցերը, առանձնացրել է ուսանողների բնակարանային խնդիրները։ Գործակալության հաղորդմամբ՝ ուսանողները դժգոհում են նաև բնակվարձի սուբսիդիայի չափից՝ նշելով, որ այն բավարար չէ բնակարանի ծախսերը հոգալու համար։

Reuters-ի տվյալներով՝ Հունաստանը վերականգնվել է 2009–2018 թվականների պարտքային ճգնաժամից, որի ընթացքում միջազգային երեք վարկային փաթեթների դիմաց՝ ընդհանուր շուրջ 290 միլիարդ եվրոյի օգնության պայմաններում, խնայողության քաղաքականության շրջանակում կրճատվել էին աշխատավարձերն ու կրթության ծախսերը։ Թեև աշխատավարձերն այդ ժամանակից ի վեր աճել են, շատ հույների իրական գնողունակությունը շարունակում է մնալ ԵՄ ամենացածր մակարդակներից մեկում։

Հունաստանում միջին ամսական աշխատավարձը՝ 1500 եվրո, դեռևս 2009 թվականի մակարդակին է։ Բնակարանների վարձավճարների կտրուկ աճը քաղաքներում դժվարացնում է հատկապես երիտասարդների, այդ թվում՝ ուսանողների ինքնուրույն ապրելու հնարավորությունը։