Ֆրանսիայի կրթական ճգնաժամը․ լուծումնե՞ր, թե՞ կարկատան

Ֆրանսիայում կրթության խնդիրների շուրջ ծավալված բողոքի շարժումը շարունակում է մնալ քաղաքական օրակարգի առանցքային հարցերից մեկը։ Ավագ դպրոցի աշակերտների և ուսանողների՝ 5 շաբաթ շարունակվող ցույցերից ու ուսումնական հաստատությունների շրջափակումներից հետո հոկտեմբերի 26 – ին կառավարությունը ներկայացրել է մի շարք առաջարկներ։ Սակայն ընդդիմադիր քաղաքական գործիչները դրանք համարում են մասնակի լուծումներ, որոնք չեն անդրադառնում կրթական համակարգի խորքային խնդիրներին։

Բարձրագույն կրթության խնդիրները

2018 թվականին ներդրված Parcoursup համակարգը քննադատության է ենթարկվում ընդունելության չափանիշների և դիմորդների ընտրության գործընթացում կիրառվող ալգորիթմների ոչ բավարար թափանցիկության պատճառով։ Ավագ դպրոցի աշակերտները պահանջում են վերացնել այդ համակարգը։ Le Monde -ի հաղորդմամբ՝ դիմորդների դժգոհություններից են նաև մերժումների պատճառների ոչ հստակ լինելն ու բուհական տեղերի պակասը։

Գերբեռնված դասարաններ և ուսուցիչների պակաս

Le Monde-ը նշում է, որ հանրակրթական և տեխնոլոգիական ավագ դպրոցների առաջին դասարանների 77 %-ում աշակերտների թիվը գերազանցում է 30-ը, իսկ այդ դասարանների մեկ քառորդում՝ 35-ը։ Էմանուել Մակրոնի նախագահության տարիներին վերացվել է ավելի քան 7000 ուսուցչական հաստիք։

Ծանրաբեռնված դասացուցակ և գնահատում

Աշակերտների դժգոհությունների թվում են դասերի բարդ բաշխումը, օրվա ընթացքում բավարար ընդմիջման բացակայությունը և շարունակական գնահատման հետ կապված ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը։

Շենքերի վիճակը

Բողոքի շարժման պատճառներից են ուսումնական հաստատությունների շենքերի հնության, վերանորոգման և սովորելու պայմանների հարցերը։ Դրանք ներառվել են նաև կառավարության՝ հոկտեմբերի 26-ին ներկայացրած ծրագրում։

Կառավարության առաջարկները

Ֆրանսիայի կրթության նախարար Էդուար Ժեֆրեն և բարձրագույն կրթության նախարար Ֆիլիպ Բատիստը հոկտեմբերի 26-ին ներկայացրել են անհապաղ և միջնաժամկետ փոփոխությունների ծրագիր։ Մանրամասները հրապարակվել են կառավարության պաշտոնական հաղորդագրությունում։

Parcoursup համակարգի փոփոխություն

Կառավարությունը նախատեսում է 2027 թվականի ընդունելության փուլից ավելի թափանցիկ դարձնել բուհական ծրագրերի ընտրության չափանիշները, իսկ մերժումների դեպքում՝ բացատրել պատճառները։ Նոր համակարգը նախատեսվում է ներդնել 2028 թվականին։ Քննարկվում է նաև դիմորդի նախկին դպրոցի անունը չհրապարակելը՝ ընտրության գործընթացում հնարավոր խտրականությունը նվազեցնելու համար։

Աշակերտների թիվը

2027 թվականի սեպտեմբերից առավել անբարենպաստ պայմաններում գտնվող ավագ դպրոցների կեսում առաջին դասարանի աշակերտների թիվը կսահմանափակվի 28-ով։ 2028 թվականից սահմանափակումը նախատեսվում է տարածել բոլոր ավագ դպրոցների վրա։

Ուսուցիչների և օգնականների հաստիքը

Կառավարության պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն՝ չեղարկվելու են միջնակարգ կրթության ոլորտում նախատեսված հաստիքների կրճատումները, իսկ 2027 թվականի բյուջեի նախագծում նախատեսվելու է ևս 500 ուսուցչական հաստիք։ Նախատեսվում է նաև 500 լրացուցիչ հաստիք՝ բուժքույրերի, հոգեբանների և սոցիալական աշխատողների համար։ Այսպիսով՝ խոսքը տարբեր մասնագիտական խմբերի համար նախատեսված հաստիքների մասին է։

Դասացուցակ և գնահատում

Կառավարությունը խոստանում է սահմանել առնվազն մեկժամյա ճաշի ընդմիջում։ Նաև վերանայել շարունակական գնահատման կարգը, մասնավորապես՝ քննարկել դրա դերը ավարտական քննություններում և ուսումնական ճնշման հարցում։ Նախատեսվում է վերանայել ավագ դպրոցի մասնագիտացված առարկաների համադրությունների կազմակերպումը։

Ընդդիմության գնահատականը՝ կարկատան լուծումնե՞ր

Կառավարության առաջարկները չեն փարատել բոլոր դժգոհությունները։ Public Sénat – ը գրում է՝ աշակերտական և ուսանողական որոշ կազմակերպություններ դրական են գնահատել իրենց պահանջներին ընդառաջ քայլերը, բայց հայտարարել են, որ շարունակելու են բողոքը մինչև կոնկրետ փոփոխություններ տեսնելը։

Հանրապետական սենատոր Մաքս Բրիսոնը կառավարության քայլերը բնութագրել է որպես «կարկատանային աշխատանք»՝ ֆրանսերեն bricolage բառով։ Նրա գնահատմամբ՝ առաջարկները չեն անդրադառնում հիմնական խնդրին՝ Ժան-Միշել Բլանկերի օրոք իրականացված բակալավրիատի բարեփոխմանը։

Կենտրոնամետ սենատոր Լորան Լաֆոնը կասկածի տակ է դրել կառավարության խոստումների իրականացման հնարավորությունը՝ ընդգծելով, որ դրանց մի մասը կախված է 2027 թվականի բյուջեի ընդունումից։ Նրա կարծիքով՝ բուհական ընդունելության կարգը՝ Parcoursup-ը փոխարինելու համար անհրաժեշտ են օրենսդրական փոփոխություններ և խորհրդարանական մեծամասնություն, որի առկայությունը ներկայիս քաղաքական պայմաններում երաշխավորված չէ։

Սոցիալիստ սենատոր Կոլոմբ Բրոսելը քննադատել է կրթական հաստիքների կրճատումները և նշել, որ դասարաններում աշակերտների թվի նվազեցումը պահանջում է ուսուցիչների լայնածավալ համալրում։ Նա կառավարության մոտեցումը համեմատել է կրակը վառելուց հետո այն հանգցնելու փորձի հետ․ «Կառավարությունն ինքն է վառել լուցկին, իսկ հիմա ուզում է օգտագործել կրակմարիչը»։ Բրոսելի կարծիքով՝ դասացուցակի կամ ընդմիջումների փոփոխությունները չեն լուծում բակալավրիատի բարեփոխման հետ կապված հիմնարար խնդիրները։

Բողոքի կրակը

Չնայած կառավարության քայլերին՝ աշակերտական և ուսանողական կազմակերպությունները հայտարարել են, որ շարունակելու են պայքարը։ Le Monde-ի հաղորդմամբ՝ կազմակերպությունները կառավարության առաջարկները համարում են առաջին քայլ, բայց պահանջում են Parcoursup համակարգի վերացում և բուհական տեղերի համատարած ավելացում։ Մի շարք խոստումների իրականացումը կախված է բյուջեի ընդունումից, իսկ 2028 թվականի համար նախատեսված փոփոխությունները կախված են 2027 թվականի ընտրություններից։