81 % – ը ընթերցանության բազային մակարդակից ցածր է

Աշակերտների գնահատման միջազգային ծրագրի՝ PISA (Programme for International Student Assessment) հետազոտության 20 25 թվականի արդյունքներով՝ Հայաստանում աշակերտների միայն 19 % – ն է ընթերցանությունից հասել 2 – րդ կամ ավելի բարձր մակարդակի՝ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ/OECD) երկրների 69 % միջին ցուցանիշի համեմատ։ Հայաստանը PISA – ին մասնակցել է առաջին անգամ՝ 2025 թվականին։

2 – րդ մակարդակը համարվում է նվազագույն հմտությունների շեմը։ Այս մակարդակին հասած աշակերտները կարողանում են գտնել հիմնական միտքը միջին երկարության տեքստում, տեղեկատվություն գտնել բացահայտ, թեև երբեմն բարդ չափանիշների հիման վրա, ինչպես նաև, երբ դրա համար հստակ ուղղորդում է տրվում, անդրադառնալ տեքստի նպատակի և ձևի վերաբերյալ հարցերին։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանում ընթերցանությունից գրեթե ոչ մի աշակերտ չի հասել 5 – րդ կամ ավելի բարձր մակարդակի, մինչդեռ ՏՀԶԿ երկրների միջին ցուցանիշը 6 % է։ Այս մակարդակներին հասած աշակերտները կարողանում են հասկանալ երկար տեքստեր, աշխատել վերացական կամ հակաինտուիտիվ հասկացությունների հետ, ինչպես նաև տեղեկատվության բովանդակությանը կամ աղբյուրին վերաբերող անուղղակի հուշումների հիման վրա տարբերակել փաստն ու կարծիքը։

Հայաստանում գնահատումն ավարտել է 6 804 աշակերտ՝ 293 դպրոցից։ Ըստ OECD-ի զեկույցի՝ նրանք ներկայացնում են մոտ 23 800 15 – ամյա աշակերտի, ինչը կազմում է 15-ամյա բնակչության ընդհանուր թվի մոտ 80 % – ը։

2025 թվականին PISA-ի գնահատմանը մասնակցել է ավելի քան 760 000 աշակերտ՝ 91 երկրից և տնտեսությունից։ Նրանք ներկայացնում են այդ երկրների և տնտեսությունների դպրոցներում սովորող շուրջ 33 միլիոն 15 – ամյա աշակերտի։

PISA 2025 – ին մասնակցած երկրներում և տնտեսություններում ընթերցանությունից նվազագույն հմտությունների մակարդակին՝ 2-րդ կամ ավելի բարձր մակարդակին, հասած 15 – ամյա աշակերտների մասնաբաժինը զգալիորեն տարբերվել է՝ 93 % – ից՝ (Չինաստանում), մինչև ընդամենը 4 % – ը (Ռուանդայում)։