Ֆրանսիայում թեժ են աշակերտական ցույցերը

Ֆրանսիայի ավելի քան 200 ավագ դպրոցում ուսումնական գործընթացը շարունակում է խաթարված մնալ, մոտ 50-ում՝ բռնության դեպքեր են գրանցվել։

2026 թվականի սեպտեմբերի վերջին սկսված աշակերտական բողոքի ակցիաները շարունակվել են նաև հոկտեմբերի 1-ին։ Իլ-դը-Ֆրանս շրջանի պաշտոնյաների տվյալներով՝ բողոքի շարժման մեկնարկից ի վեր մոտ 30 դպրոցի մուտքեր և անցակետեր ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն վնասվել են։ Իշխանությունները դպրոցներին հասցված վնասի արժեքը գնահատում են ավելի քան մեկ միլիոն եվրո։ Տեղեկացնում է Le Monde–ը։

Բողոքի ակցիաները, որոնք սկսվել են սեպտեմբերի 21-ին Փարիզի արվարձաններկրով մեկ։ Աշակերտական կազմակերպությունները պահանջում են ազգային կրթության համար ավելի շատ մարդկային և ֆինանսական ռեսուրսներ՝ մատնանշելով ուսուցիչների պակասը, չփոխարինվող ուսուցիչների խնդիրը, դպրոցական շենքերի վիճակը, ծանրաբեռնված դասացուցակները և բարձրագույն կրթություն ընդունվելու գործընթացի՝ Parcoursup-ի հետ կապված խնդիրները։

Ուսուցիչների պակասը

Արհմիութենական SNES-FSU-ի՝ սեպտեմբերի սկզբին անցկացրած հարցման համաձայն՝ ուսումնական տարվա մեկնարկին հանրային միջին և ավագ դպրոցների 53 %-ում առնվազն մեկ ուսուցչի պակաս է արձանագրվել։ Հարցումն ընդգրկել է 1033 դպրոց։

Ֆրանսիայի կրթության նախարարության տվյալներով՝ 2024–2025 ուսումնական տարում հանրային միջնակարգ դպրոցներում դասաժամերի 9,8 %-ը չի ապահովվել։ Դրանց 7,5 %-ը չի անցկացվել բացակայող ուսուցիչներին չփոխարինելու պատճառով, իսկ 2,3 %-ը՝ դպրոցների ամբողջական փակման հետևանքով։ Ավագ դպրոցներում չապահովված դասաժամերի ընդհանուր մասնաբաժինը կազմել է 10,4 %։

Ծանրաբեռնված դասեր

Աշակերտական կազմակերպությունները պահանջում են նաև վերանայել դպրոցական ծանրաբեռնվածությունը։ 2025 թվականին Ֆրանսիայի ընդհանուր և տեխնոլոգիական ավագ դպրոցներում մեկ դասարանում միջինում սովորել է 30,2 աշակերտ՝ 2010 թվականի 27,7-ի փոխարեն։

Բողոքի պատճառներից է նաև բարձրագույն կրթության ծրագրերի մեծ մասում դիմելու համար պարտադիր Parcoursup համակարգը։

«Le Monde»-ի՝ 2026 թվականի հուլիսի տվյալների համաձայն՝ հիմնական ընդունելության փուլի ավարտին 163 372 թեկնածու՝ հարթակում գրանցվածների 18 %-ը, որևէ առաջարկ չէր ստացել։ Նրանցից 126 652-ը դեռ սպասում էր առաջարկի։

Դպրոցների շենքերի վիճակը

Աշակերտների պահանջների թվում են նաև դպրոցական շենքերի վերանորոգումը և ուսումնական պայմանների բարելավումը։ Դպրոցների անմխիթար վիճակը բողոքի շարժման հիմնական շարժառիթներից է։

Բռնության դեպքեր

Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նյունեզի տվյալներով՝ սեպտեմբերի 30-ին երկրի 356 ավագ դպրոցում ուսումնական գործընթացը ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն խաթարված է եղել՝ նախորդ օրվա 338-ի համեմատ։ Նույն օրը ոստիկանությունը ձերբակալել է 625 մարդու, իսկ 83 ոստիկան և ժանդարմ վիրավորվել են։

Ֆրանսիայի կրթության նախարար Էդուար Ժեֆրայի տվյալներով՝ բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր վիրավորվել է կրթության ոլորտի 119 աշխատակից և աշակերտ, այդ թվում՝ 34 կրթության աշխատակից։ Նախարարը այս ցուցանիշը աննախադեպ է համարել Ֆրանսիայի կրթական համակարգում։ Հոկտեմբերի 1-ին բռնության և հրդեհների մի շարք դեպքեր են արձանագրվել Մարսելում և Նանտում։

Բենզին

Մարսելի Victor-Hugo ավագ դպրոցում դպրոցի աշխատակիցների վրա բենզին է ցայտել։ Reuters-ի փոխանցմամբ՝ նախնական հաղորդագրություններում խոսվում էր դպրոցի աշխատակիցների վրա բենզին լցնելու մասին, սակայն տեղական իշխանությունները պարզաբանել են, որ բենզինը նրանց վրա ցայտել է այն պահին, երբ աշակերտներից մեկը փորձել է այն լցնել աղբարկղի մեջ։

Մարսելի Saint-Exupéry ավագ դպրոցի մոտ հրդեհը մարելու ժամանած հրշեջների մեքենան ցուցարարները շրջապատել են, ինչից հետո հրշեջները ստիպված են եղել հեռանալ մեքենայից, և այն այրվել է։ Reuters-ի փոխանցմամբ՝ հրդեհներ են գրանցվել նաև այլ դպրոցներում։

Նանտի Nelson-Mandela ավագ դպրոցում հրդեհ է բռնկվել շենքի նախասրահում։ «Le Monde»-ի փոխանցմամբ՝ հրդեհը տարածվել է նաև դպրոցի ճակատային հատվածում, սակայն այն հաջողվել է մարել։ Տուժածների մասին տեղեկություններ չեն հաղորդվել։ Դպրոցի փոխտնօրենի խոսքով՝ հրդեհը դիտավորյալ է բռնկվել, սակայն դրա ճշգրիտ պատճառը դեռ չի պարզվել։

Associated Press-ը հաղորդում է՝ կրթության նախարարությունը դպրոցներին հորդորել է անհրաժեշտության դեպքում դասերն անցկացնել հեռավար։

Համալսարանականները միացել են

Հոկտեմբերի 1-ին բողոքի շարժմանը միացել են նաև համալսարանականներ։ «Le Monde»-ի տվյալներով՝ մոտ 30 համալսարանական ֆակուլտետներ մասնակցել են բողոքի ակցիաներին։ Ուսանողների պահանջների թվում նույնպես կրթության համար ավելի մեծ ֆինանսավորում և մարդկային ռեսուրսներ են։

Ֆրանսիայի վարչապետ Սեբաստիեն Լեկորնուն հոկտեմբերի 1-ին կառավարության ճգնաժամային հանդիպում է հրավիրել՝ բողոքի շարժման տարածման և բռնության դեպքերի ֆոնին։ Կրթության նախարարությունը հայտարարել է, որ նախատեսում է հանդիպել ուսուցիչների արհմիությունների, ծնողների և աշակերտների ներկայացուցիչների հետ։