Շախմատի դերն ընդգծվում է ԱԲ ֆոնին

Այո, այս դեպքում ավելի ճիշտ է նյութը գրել ուղղակի վկայության՝ ներկա պահին պատմելու ձևով, քանի որ դու ներկա ես եղել գիտաժողովին։ Այսինքն՝ ոչ թե «ասել է», այլ՝ «ասաց», «նշեց», «ընդգծեց», «շեշտեց»։ Կվերաձևակերպեի նաև այնպես, որ լրագրողի ներկայությունը զգացվի, բայց առաջին դեմքով չլինի։

ՖԻԴԵ-ի (Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի) նախկին նախագահ Արկադի Դվորկովիչը Ծաղկաձորում անցկացված «Շախմատի կրթության տեսություն և պրակտիկա» միջազգային գիտաժողովում շնորհակալություն հայտնեց հայկական շախմատային համայնքին, մասնավորապես՝ Սմբատ Լպուտյանին և նրա թիմին՝ դպրոցներում շախմատի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար։

«Շատ շնորհակալ եմ Սմբատին և նրա թիմին՝ կրթական շախմատի, դպրոցներում շախմատի և այն ամենի համար, ինչ Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիան և հայկական շախմատային համայնքն արել են ամբողջ աշխարհում շախմատի զարգացման համար։ Դուք առաջատար ուժն եք և այն հիմքը, որի վրա կարող ենք կառուցել շախմատի կրթության զարգացման մեր մեծ տեսլականը», — ասաց Դվորկովիչը։

Դվորկովիչը նշեց, որ 2026 թվականը ՖԻԴԵ-ի համար Շախմատի կրթության տարի է։ Նրա խոսքով՝ այդ որոշումը ոչ միայն խորհրդանշական նշանակություն ունի, այլև ուղեկցվում է նախագծերով, նախաձեռնություններով, մարզական ու կրթական միջոցառումներով, հետազոտություններով և գիտաժողովներով։

ՖԻԴԵ-ի նախկին նախագահը նշեց, որ թեև շատ երկրներ դեռևս պաշտոնապես չեն ներառել կրթական շախմատը իրենց կրթական համակարգերում, այդ ուղղությամբ ամեն տարի առաջընթաց է գրանցվում։ Ավելի ու ավելի շատ կառավարություններ են ծրագրեր ընդունում՝ շախմատը կրթական համակարգ ներմուծելու համար։

«Շախմատը զարգացնում է հմտություններ, որոնք կարևոր են մեր կյանքի և ամբողջ աշխարհի մարդկանց կյանքի համար՝ անկախ նրանից, թե ինչ մասնագիտություն են նրանք ընտրելու կամ կյանքի ինչ ճանապարհով են գնալու», — ասաց Դվորկովիչը։

Նա հատկապես ուշադրություն հրավիրեց այդ հմտությունների կարևորության վրա՝ առաջադեմ տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության զարգացման պայմաններում։

«Մենք պետք է հասկանանք, որ վերջնական որոշումը շարունակում է կայացնել մարդը՝ անհատը։ Նա այդ որոշումը կայացնում է այն պայմաններում, երբ արհեստական բանականությունից ստացվող տեղեկատվությունը և գիտելիքը կարող են ճնշում գործադրել կամ ուղղորդել նրան։ Բայց այս աշխարհում յուրաքանչյուր անհատ պատասխանատու է իր որոշման համար», — ընդգծեց Դվորկովիչը։

Շախմատը նա ներկայացրեց որպես միջավայր, որտեղ որոշման և դրա հետևանքների պատասխանատվությունը անմիջականորեն կրում է խաղացողը։

Ուսուցիչների համայնքի ընդլայնումը

Դվորկովիչը բարձր գնահատեց այն մարդկանց աշխատանքը, որոնք իրենց ժամանակն ու ջանքն են ներդնում դպրոցներում շախմատի զարգացման գործում՝ անկախ նրանից՝ աշխատում են կառավարությունում, հետազոտական կառույցներում, դպրոցներում, համալսարաններում, թե շախմատի ֆեդերացիաներում։

Նա առանձնահատուկ կարևորեց ուսուցիչների և հրահանգիչների վերապատրաստումը՝ շեշտելով, որ շախմատի զարգացման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն առարկային տիրապետող մասնագետների, այլև այդ գիտելիքը երեխաներին փոխանցել կարողացող ուսուցիչների լայն համայնք։

Դվորկովիչը խոսեց նաև իր ընտանիքի փորձի մասին։ Նա նշեց, որ ունի երեք որդի, որոնցից 11-ամյա որդին դեռ դպրոցական է, սիրում է շախմատ խաղալ և երբեմն ինքն է մրցաշարեր կազմակերպում։

«Ինձ դուր է գալիս, որ նույնիսկ այս տարիքի երեխաները հասկանում են, որ դա զվարճալի է և կարող է որոշակի արժեք ստեղծել», — ասաց նա։