Օգոստոսի 29-ին Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցի ղեկավարությունը ծնողներին ուղարկել էր գրություն՝ տեղեկացնելով, որ դպրոցում երեխաների սմարթֆոններն ու այլ էլեկտրոնային սարքերը հավաքելու են և պահեն հատուկ դրանց համար նախատեսված դարակներում: Ի՞նչը ստիպեց դիմել այս քայլին Մեսրոպ Մաշտոցի նկարն ու ամբողջական այբբենարանը QR կոդով ծանոթանալու վերաբերյալ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի հանրահայտ աղմկահարույց տեսանյութից 2 շաբաթ առաջ: Այս հարցով սկսեցինք մեր զրույցը Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցի գործադիր տնօրեն Արամ Մեհրաբյանի հետ:

− Պարոն Մեհրաբյան, Ձեր ղեկավարած դպրոցը ուսումնական տարվա մեկնարկից առաջ ծնողներին նախապես տեղեկացրել է դպրոցում սմարթֆոնների օգտագործման անթույլատրելիության մասին: Նախ, խնդրում եմ բացատրեք, թե ինչո՞ւ առաջացավ դրա կարիքը:

− Հատուկ պահոց ենք պատրաստել, որ հեռախոսները պահենք: Հակասական տեսակետներ կան. ժամանակին ասում էին, որ սմարթֆոնների կիրառությունը կարող է խթանել կրթությունը, բայց հակառակ ազդեցությունն ունեցավ: Ամենամեծ խնդիրը ուշադրության պակասն էր:

− Առաջին տարին է, որ նման զգուշացմամբ դիմել եք ծնողներին: Ինչպե՞ս ընդունվեց:

− Մեղմ և ըմբռնումով է ընդունվել: Անցյալ տարի ծնողների հետ զրուցել ենք. փորձել ենք բացատրել, որ դասերից շեղման վտանգը բավականին մեծ է: Երկրորդը՝ կրթության ամենակարևոր նպատակներից մեկը պետք է լինի՝ ինչպես սովորեցնել երեխային տնօրինել իր ժամանակը. եթե նա չգիտի՝ ինչպես տնօրինել այդ ժամանակը, ինչպես սովորեցնել երեխային տնօրինել իր ազատ ժամանակը։ Ազատ ժամանակը… սա կարևոր հմտություն պիտի լինի թե՛ երեխաների, թե՛ մեծահասակների համար: Այլապես ինչ-որ մի բան աներևույթ կամ այլ կերպ տնօրինելու է այդ ժամանակը: 

Միայն սմարթֆոնների մասին չէ խոսքը: Կարող է լինել որևէ համակարգչային խաղ, սոցցանցերը և այլն:

Մենք նպատակահարմար գտանք, որ կրթական միջավայրում այն ժամանակը որ ունենում են՝ անմիջական խաղը, զրույցը շատ ավելի արդյունավետ են, քան մեկուսացված, վիրտուալ դաշտում հաղորդակցությունը սարքերի հետ:

− Ի՞նչ տարբերություն եք նկատել սարքերը հավաքելուց հետո:

− Արդեն 15 օր է՝ տեսնում ենք նախ որոշակի խաղաղված մթնոլորտ. լարվածությունները չկան, տեսնում ենք անմիջական շփումներ, իրական խաղերի նկատմամբ հետաքրքրություններ, որոնք նպաստում են մարդկային հարաբերությունների ամրապնդմանը: Մենք շատ ավելի փոխըմբռնման վիճակում ենք:

− Մի քանի օր առաջ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության պաշտոնական կայքում նախարարի հրապարակած տեսանյութը շատ զարմանալի էր այն առումով, որ հենց նա էր հպարտանում, որ առաջին դասարանցիների դասագրքերում կա՛ Մեսրոպ Մաշտոցի նկարն ու ամբողջական այբուբենը, բայց միայն թե դրա համար պետք է առաջին դասարանցիները կիրառեն սմարթֆոն ու QR կոդով ստանան այդ տեղեկությունները: Մի կողմ թողնենք այդ կոդերի շնորհիվ էկրանին հայտնվող տեսանյութերի անհեթեթության աստիճանը, անդրադառնանք միայն սմարթֆոնի կիրառության հրճվանքին: Ի՞նչ եք մտածում այս երևույթի մասին. սա կրթակա՞ն մոտեցում է:

− Ես արտաքին աշխարհի մասին միջնորդավորված տեղեկություն ստանալու կողմակիցը չեմ: Առավել ևս՝ երեխայի դեպքում: Առավել ևս՝ այս տարիքում: Ես սա վերագրում եմ գաղափարների դիտավորությանը, բայց նաև ինչ-որ առումով երեխայի տեսողական, արտաքին աշխարհի ազդեցության մասին ոչ պատշաճ գիտելիքներ ունենալուն: Սա ուղղակի թերուսների մոտեցում է, որ երևի եթե 2 գիրք ավել կարդացած լինեին, դա չէին անի:

− Ես մշտապես հետևում եմ համաշխարհային մամուլում առաջատար երկրների կրթական քաղաքականությունների վերաբերյալ լուրերին: Չկա մի օր, որ չլինի լուր այն մասին, որ այս կամ այն երկիրը օրենքով կամ այլ իրավական ակտով, կամ՝ դպրոցներին հանձնարարելով ներքին կանոնակարգմամբ չբացառի սմարթֆոնների անհարկի կիրառությունը՝ կրթության հարցերում: Եվ այդ նախաձեռնությունների հիմքում առավելապես միջին ու բարձր դասարանների աշակերտներին սպառնացող վտանգներն են: Անգամ հարկ չեն համարում հատուկ բացատրել տարրական դպրոցում դրանց արգելման պատճառները, քանի որ ինքնին պարզ է:

Դուք գեթ փոքր հույս ունե՞ք, որ մեր երկրի կրթության ոլորտի պատասխանատուները կվերանայեն իրենց՝ այս պահին այսքան ինքնավստահ հրապարակվող դիրքորոշումը՝ հաշվի առնելով մասնագիտական համայնքի ու կրթության արժեքն իմացողների դիմակայության ալիքը:

− Ձեր հարցադրման մեջ պատասխանը կար, ավելացնելու շատ բան չունեմ: Յուրաքանչյուր անհատ, փոքր խումբ պետք է ինքը ինքնուրույն մտածի և հետևություներ անի: Դրսից չի լինելու, և մարգարեներ չեն գալու, որ այս հարցը լուծեն: Պետք է ինքնուրույն գալ որոշ եզրահանգումների: Տեխնոլոգիաները միշտ էդպես են զարգացել. փրկության լույսի տակ եկել են, հետո հետնահանջ է եղել, հետո դա փոխվել է: Ժամանակին դա եղել է հետուստատեսության հետ, արհեստական բանականության հետ, բայց տեխնոլոգիաները միշտ չէ, որ էդպես են գործում:

− Իսկ Ձեր դպրոցում տարածվա՞ծ է առաջին դասարանցիների՝ սմարթֆոններով դասի գալու սովորույթը:

− Առաջին դասարանցիները գրեթե չեն բերում, մինչև 4-րդ դասարան խրախուսված չէ: Կրթական պրոցեսին դրանք մաս չեն կազմում: Մեր ծնողները հասկանում են, որ փոքր երեխաներին հեռախոս տալը անմտություն է: Այդ պատճառով մենք ապահով ենք: Եթե կարիք կա, կոճակներով հեռախոս են տալիս:

− Եվ հենց այդ պատճառո՞վ է, որ Ձեր դպրոցում տեղադրված հեռախոսների դարակները նախատեսված են 5-րդ դասարանից բարձր երեխաների համար:

− Այո:

− Իսկ ինչպե՞ս է ստացվել, որ Ձեր դպրոցի ծնողները զերծ են այսօրվա աշխարհում տարածված սմարթֆոնային կախվածության խնդրից:

− Պիտի աշխատես այդ համայնքի հետ: Զրույցների միջոցով է՝ գալ համաձայնության՝ հաշվի առնելով դրական և բացասական կողմերը: Ինչքանով որ հնարավոր է: Տանը որոշակի դասընթացներ, միևնույն է, համակարգչով են անում: Կամ ուսուցիչների աշխատանքը. միջնադարյան մեթոդներով չենք աշխատում, բայց չափով, տեղին, նպատակային:

Զրուցեց Անուշ Մարտիրոսյանը

Օգոստոսի 29-ին Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցի ղեկավարությունը ծնողներին ուղարկել էր գրություն՝ տեղեկացնելով, որ դպրոցում երեխաների սմարթֆոններն ու այլ էլեկտրոնային սարքերը հավաքելու են և պահեն հատուկ դրանց համար նախատեսված դարակներում: Ի՞նչը ստիպեց դիմել այս քայլին Մեսրոպ Մաշտոցի նկարն ու ամբողջական այբբենարանը QR կոդով ծանոթանալու վերաբերյալ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի հանրահայտ աղմկահարույց տեսանյութից 2 շաբաթ առաջ: Այս հարցով սկսեցինք մեր զրույցը Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցի գործադիր տնօրեն Արամ Մեհրաբյանի հետ:

− Պարոն Մեհրաբյան, Ձեր ղեկավարած դպրոցը ուսումնական տարվա մեկնարկից առաջ ծնողներին նախապես տեղեկացրել է դպրոցում սմարթֆոնների օգտագործման անթույլատրելիության մասին: Նախ, խնդրում եմ բացատրեք, թե ինչո՞ւ առաջացավ դրա կարիքը:

− Հատուկ պահոց ենք պատրաստել, որ հեռախոսները պահենք: Հակասական տեսակետներ կան. ժամանակին ասում էին, որ սմարթֆոնների կիրառությունը կարող է խթանել կրթությունը, բայց հակառակ ազդեցությունն ունեցավ: Ամենամեծ խնդիրը ուշադրության պակասն էր:

− Առաջին տարին է, որ նման զգուշացմամբ դիմել եք ծնողներին: Ինչպե՞ս ընդունվեց:

− Մեղմ և ըմբռնումով է ընդունվել: Անցյալ տարի ծնողների հետ զրուցել ենք. փորձել ենք բացատրել, որ դասերից շեղման վտանգը բավականին մեծ է: Երկրորդը՝ կրթության ամենակարևոր նպատակներից մեկը պետք է լինի՝ ինչպես սովորեցնել երեխային տնօրինել իր ժամանակը. եթե նա չգիտի՝ ինչպես տնօրինել այդ ժամանակը, ինչպես սովորեցնել երեխային տնօրինել իր ազատ ժամանակը։ Ազատ ժամանակը… սա կարևոր հմտություն պիտի լինի թե՛ երեխաների, թե՛ մեծահասակների համար: Այլապես ինչ-որ մի բան աներևույթ կամ այլ կերպ տնօրինելու է այդ ժամանակը: 

Միայն սմարթֆոնների մասին չէ խոսքը: Կարող է լինել որևէ համակարգչային խաղ, սոցցանցերը և այլն:

Մենք նպատակահարմար գտանք, որ կրթական միջավայրում այն ժամանակը որ ունենում են՝ անմիջական խաղը, զրույցը շատ ավելի արդյունավետ են, քան մեկուսացված, վիրտուալ դաշտում հաղորդակցությունը սարքերի հետ:

− Ի՞նչ տարբերություն եք նկատել սարքերը հավաքելուց հետո:

− Արդեն 15 օր է՝ տեսնում ենք նախ որոշակի խաղաղված մթնոլորտ. լարվածությունները չկան, տեսնում ենք անմիջական շփումներ, իրական խաղերի նկատմամբ հետաքրքրություններ, որոնք նպաստում են մարդկային հարաբերությունների ամրապնդմանը: Մենք շատ ավելի փոխըմբռնման վիճակում ենք:

− Մի քանի օր առաջ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության պաշտոնական կայքում նախարարի հրապարակած տեսանյութը շատ զարմանալի էր այն առումով, որ հենց նա էր հպարտանում, որ առաջին դասարանցիների դասագրքերում կա՛ Մեսրոպ Մաշտոցի նկարն ու ամբողջական այբուբենը, բայց միայն թե դրա համար պետք է առաջին դասարանցիները կիրառեն սմարթֆոն ու QR կոդով ստանան այդ տեղեկությունները: Մի կողմ թողնենք այդ կոդերի շնորհիվ էկրանին հայտնվող տեսանյութերի անհեթեթության աստիճանը, անդրադառնանք միայն սմարթֆոնի կիրառության հրճվանքին: Ի՞նչ եք մտածում այս երևույթի մասին. սա կրթակա՞ն մոտեցում է:

− Ես արտաքին աշխարհի մասին միջնորդավորված տեղեկություն ստանալու կողմակիցը չեմ: Առավել ևս՝ երեխայի դեպքում: Առավել ևս՝ այս տարիքում: Ես սա վերագրում եմ գաղափարների դիտավորությանը, բայց նաև ինչ-որ առումով երեխայի տեսողական, արտաքին աշխարհի ազդեցության մասին ոչ պատշաճ գիտելիքներ ունենալուն: Սա ուղղակի թերուսների մոտեցում է, որ երևի եթե 2 գիրք ավել կարդացած լինեին, դա չէին անի:

− Ես մշտապես հետևում եմ համաշխարհային մամուլում առաջատար երկրների կրթական քաղաքականությունների վերաբերյալ լուրերին: Չկա մի օր, որ չլինի լուր այն մասին, որ այս կամ այն երկիրը օրենքով կամ այլ իրավական ակտով, կամ՝ դպրոցներին հանձնարարելով ներքին կանոնակարգմամբ չբացառի սմարթֆոնների անհարկի կիրառությունը՝ կրթության հարցերում: Եվ այդ նախաձեռնությունների հիմքում առավելապես միջին ու բարձր դասարանների աշակերտներին սպառնացող վտանգներն են: Անգամ հարկ չեն համարում հատուկ բացատրել տարրական դպրոցում դրանց արգելման պատճառները, քանի որ ինքնին պարզ է:

Դուք գեթ փոքր հույս ունե՞ք, որ մեր երկրի կրթության ոլորտի պատասխանատուները կվերանայեն իրենց՝ այս պահին այսքան ինքնավստահ հրապարակվող դիրքորոշումը՝ հաշվի առնելով մասնագիտական համայնքի ու կրթության արժեքն իմացողների դիմակայության ալիքը:

− Ձեր հարցադրման մեջ պատասխանը կար, ավելացնելու շատ բան չունեմ: Յուրաքանչյուր անհատ, փոքր խումբ պետք է ինքը ինքնուրույն մտածի և հետևություներ անի: Դրսից չի լինելու, և մարգարեներ չեն գալու, որ այս հարցը լուծեն: Պետք է ինքնուրույն գալ որոշ եզրահանգումների: Տեխնոլոգիաները միշտ էդպես են զարգացել. փրկության լույսի տակ եկել են, հետո հետնահանջ է եղել, հետո դա փոխվել է: Ժամանակին դա եղել է հետուստատեսության հետ, արհեստական բանականության հետ, բայց տեխնոլոգիաները միշտ չէ, որ էդպես են գործում:

− Իսկ Ձեր դպրոցում տարածվա՞ծ է առաջին դասարանցիների՝ սմարթֆոններով դասի գալու սովորույթը:

− Առաջին դասարանցիները գրեթե չեն բերում, մինչև 4-րդ դասարան խրախուսված չէ: Կրթական պրոցեսին դրանք մաս չեն կազմում: Մեր ծնողները հասկանում են, որ փոքր երեխաներին հեռախոս տալը անմտություն է: Այդ պատճառով մենք ապահով ենք: Եթե կարիք կա, կոճակներով հեռախոս են տալիս:

− Եվ հենց այդ պատճառո՞վ է, որ Ձեր դպրոցում տեղադրված հեռախոսների դարակները նախատեսված են 5-րդ դասարանից բարձր երեխաների համար:

− Այո:

− Իսկ ինչպե՞ս է ստացվել, որ Ձեր դպրոցի ծնողները զերծ են այսօրվա աշխարհում տարածված սմարթֆոնային կախվածության խնդրից:

− Պիտի աշխատես այդ համայնքի հետ: Զրույցների միջոցով է՝ գալ համաձայնության՝ հաշվի առնելով դրական և բացասական կողմերը: Ինչքանով որ հնարավոր է: Տանը որոշակի դասընթացներ, միևնույն է, համակարգչով են անում: Կամ ուսուցիչների աշխատանքը. միջնադարյան մեթոդներով չենք աշխատում, բայց չափով, տեղին, նպատակային:

Զրուցեց Անուշ Մարտիրոսյանը