PISA 2025. Ֆրանսիայի «կույր կետը»՝ միջին դպրոցը

«Միջին դպրոցը բարեփոխումների «կույր կետն» է, և առաջիկա հնգամյա շրջանի կարևոր ուղղություններից մեկը պետք է լինի ուսուցիչներին առավել արդյունավետ մանկավարժական մեթոդներ կիրառելու հնարավորություն տալը»։ Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարար Էդուար Ժեֆրեն, ըստ Le Monde պարբերականի, այսպես է արձագանքել PISA 2025-ի արդյունքներին, որոնց համաձայն՝ Ֆրանսիայում ևս արձանագրվել է սովորողների առաջադիմության անկում։

Ժեֆրեն նշել է, որ Ֆրանսիան ավելի վաղ պետք է հարցներ, թե ինչ միջոցներ են անհրաժեշտ միջին դպրոցի համար։ Նախարարը կարծում է, որ պետք է ավելի հստակ սահմանել ուսումնառության նպատակները, հատկապես միջին դպրոցում, իսկ դպրոցներին պետք է ավելի մեծ ինքնավարություն տալ։

Օրերս հրապարակված PISA 2025-ի զեկույցի համաձայն, Ֆրանսիայի 15-ամյա սովորողների միջին արդյունքը մաթեմատիկայից 458 միավոր է՝ 2022 թվականի համեմատ 16 միավորով, իսկ 2018 թվականի համեմատ՝ գրեթե 30 միավորով նվազ։ 2006 թվականի համեմատ արդյունքը նվազել է 35 միավորով։

Այս անկումը նշանակալի է։

Ֆրանսիայում ընթերցանության արդյունքը 2025 թվականին արձանագրվել է 456 միավոր՝ 2022 թվականի համեմատ 18 միավորով պակաս, իսկ վերջին տասնամյակում՝ ավելի քան 40 միավորով նվազած։ Բնագիտական գրագիտության արդյունքը 483 միավոր է․ այստեղ նույնպես անկում է արձանագրվել, սակայն ավելի փոքր։

Հայաստանի արդյունքների համեմատ տարբերությունն էական է։ Հայաստանի 15 – ամյա սովորողների միջին արդյունքը մաթեմատիկայից 376 միավոր է, ընթերցանությունից՝ 348, բնագիտական գրագիտությունից՝ 369։ Այսպիսով, Ֆրանսիայի ցուցանիշը Հայաստանից բարձր է համապատասխանաբար 82, 108 և 114 միավորով։

Բայց հետազոտությանը մասնակցած 91 երկրների շարքում ամենևին էլ ոչ ամենավերջին շարքում հայտնված Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարարն անդրադառնում է ոչ միայն իր ղեկավարած ոլորտում արձանագրված անկմանը, այլև հարցին, թե ինչը չի աշխատել և ինչն է պետք փոխել։ Ու սա այն դեպքում, երբ Ֆրանսիան 3 առարկաներից էլ շարունակում է մնալ ՏՀԶԿ երկրների միջին մակարդակին մոտ։

Ժեֆրեն նաև խոսել է ուսուցիչների շարունակական վերապատրաստման մասին, տարրական դպրոցում ուսուցիչների աշխատանքի ավելի մեծ ճկունության և առաջին ու երկրորդ դասարանների ընթերցանության ու մաթեմատիկայի դասագրքերի հավաստագրման գործընթացը վերսկսելու անհրաժեշտության մասին։

Նախարարը նախատեսում է նաև PISA-ի արդյունքների վերաբերյալ ախտորոշումը ավելի լայնորեն ներկայացնել ուսուցիչներին և ընտանիքներին։ Նրա առաջարկներից է ուսումնական տարվա ընթացքում ընտանիքներին տեղեկացնել, թե երեխան ինչ է սովորելու՝ ծնողներին ուսումնառության գործընթացում ավելի ակտիվ ներգրավելու նպատակով։

Ժեֆրեն PISA-ի տվյալները կապում է նաև դպրոցից դուրս տեղի ունեցող փոփոխությունների հետ՝ մասնավորապես սոցիալական ցանցերի օգտագործման, էկրանային ժամանակի և ծնողների՝ երեխաների ուսումնառության նկատմամբ հետաքրքրվածության նվազման։ Նա նշում է, որ ծնողները հաճախ հարցնում են՝ «ի՞նչ գնահատական ես ստացել», փոխարենը՝ «ի՞նչ սովորեցիր»։

Այսպիսով, Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարարի արձագանքը չի սահմանափակվում արդեն իրականացված բարեփոխումների թվարկմամբ։
PISA 2025-ի արդյունքները նախարարն օգտագործում է նախկին քաղաքականության արդյունավետությունը վերանայելու համար՝ ընդունելով, որ դասարանների թվաքանակի կրճատումը, թեև անհրաժեշտ, ինքնին բավարար լուծում չի եղել, և առանձնացնելով այն ուղղությունները, որոնք, իր գնահատմամբ, պետք է փոխվեն առաջիկա տարիներին։

Հ․Գ․ Ի դեպ, հունիսին Փարիզ կատարած աշխատանքային այցի շրջանակում ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը հանդիպել էր Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարար Էդուար Ժեֆրեի հետ։