PISA 2025․ մտահոգ Շվեդիայի քայլերը

Շվեդիայում PISA 2025 – ի արդյունքների հրապարակումից հետո քննարկման առանցքում հայտնվել է ոչ թե այն, որ երկրի սովորողների ցուցանիշները շարունակում են մոտ մնալ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ/OECD) միջինին, այլ այն, որ դրանք նվազել են։

Մաթեմատիկայից և ընթերցանությունից 15 – ամյա սովորողների արդյունքները վատթարացել են, իսկ բնագիտությունից էական փոփոխություն չի գրանցվել։ Երեք ուղղություններով էլ դրանք այժմ Շվեդիայի՝ PISA – ին մասնակցության պատմության ընթացքում գրանցված ամենացածր ցուցանիշներից են։

«Այսօրվա արդյունքները ցույց են տալիս, թե որքան կարևոր է կառավարության ընտրած կրթական քաղաքականության ուղղությունը։ Մենք դպրոցում կենտրոնանում ենք հիմքային գիտելիքների վրա՝ դասարաններում ավելի շատ գրքերով և ավելի քիչ էկրաններով», – հայտարարել է Շվեդիայի կրթության և ինտեգրման նախարար Սիմոնա Մոհամսոնը։

PISA 2025 – ին Շվեդիայից մասնակցել է 6 688 սովորող՝ 206 դպրոցից։ PISA 2025 – ի տվյալներով՝ Շվեդիայում սովորողների 74 % – ն է բնագիտությունից հասել բազային մակարդակին, ընթերցանությունից՝ 69 % – ը, մաթեմատիկայից՝ 66 % – ը։ Այս ցուցանիշները մոտ են ՏՀԶԿ (OECD) – ի միջինին։

Սակայն կառավարության արձագանքում արդյունքների անկումը մեղմելու համար այս թվերը չեն շահարկվում։ Շվեդիայի մտահոգության պատճառը միջազգային համեմատության մեջ զբաղեցրած դիրքը չէ, այլ երկրի՝ նախորդ տարիների հետ համեմատությամբ արձանագրված արդյունքների անկումը։ Թեև կառավարությունը նշում է նաև, որ անկումը միայն շվեդական երևույթ չէ․ արդյունքները վատթարացել են բազմաթիվ երկրներում։ 2012 – 2018 թվականներին գրանցված առաջընթացից հետո միտումը փոխվել է, և PISA 2025 – ի արդյունքները երեք ուղղություններով էլ զգալիորեն ցածր են 2018 – ի ցուցանիշներից (մաթեմատիկայից և րնթերցանությունից 13-ական, իսկ բնագիտությունից 4 տոկոսային կետով)։

Վատ արդյունքից՝ պատճառների որոնում

Շվեդիայում PISA – ի արդյունքների շուրջ այս քննարկումը չի սկսվել 2025 – ի չափումից։

PISA 2022 – ն արդեն ցույց էր տվել մաթեմատիկայի և ընթերցանության արդյունքների անկում։ Այդ ժամանակ Շվեդիայի կառավարությունը խոսեց «գիտելիքների պատմական անկման», իսկ կրթության նախարարը՝ ընթերցանության և մաթեմատիկայի ճգնաժամի մասին։

Սակայն արձագանքը չսահմանափակվեց խնդիրը բարձրաձայնելով։

Այսինքն՝ վատ արդյունքին հաջորդեց ոչ միայն գնահատական, այլև հարց՝ ինչո՞ւ։

PISA 2025 – ը ցույց է տալիս, որ անկումը դեռևս չի հաջողվել շտկել։ Կառավարությունն այժմ արդյունքները կապում է նաև արդեն սկսված կրթական փոփոխությունների հետ։

Այս փոփոխությունները, սակայն, դեռ պետք է ցույց տան իրենց ազդեցությունը։

PISA 2025 – ը ներկայացնում է այն խնդիրը, որի վրա դրանք պետք է ազդեն։ Հաջորդ չափումներն արդեն հնարավորություն կտան հասկանալու թե հաջողվե՞լ է արդյոք փոխել միտումը։

Շվեդիայի պատմության մեջ թերևս ամենակարևորը հենց այս հաջորդականությունն է։ Միջազգային գնահատման արժեքը միայն երկրների շարքում սեփական տեղը տեսնելը չէ։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու՝ որ ուղղությամբ է շարժվում երկրի կրթական համակարգը և ինչու։

Իսկ երբ տվյալները ցույց են տալիս անկում, հետազոտության ամենակարևոր գործառույթը ոչ թե արդեն ընտրված քաղաքականությունը հաստատելն է, այլ պարզելը՝ ինչը չի աշխատում և ինչ է պետք փոխել։