«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի Գեղարվեստի ուսումնական կենտրոնը հուլիսի 8-11-ը Նկարիչների միության «Մարտիրոս Սարյան» սրահում «Սահմաններ» խորագրով ցուցահանդեսին ներկայացրել էր «Մաքրում» տեսապերֆորմանսը ևս: Այս ուշագրավ ստեղծագործության հեղինակը ցուցահանդեսի և հեղինակային կրթական ծրագրի 5-ամյա արվեստի փառատոնի կազմակերպիչ Քնարիկ Ներսիսյանն էր:

Նախագծի նպատակն էր դիտարկել սահմանները՝ թե՛ ֆիզիկական, թե՛ խորհրդանշական՝ անձնական, մշակութային և քաղաքական ինքնության համատեքստում:

Ցուցահանդեսի տեղեկատվական թերթիկում բացատրություն կար, ըստ որի՝ այսօր արվեստը նույնպես ինքն իրեն գտնում է իր սահմանային իրավիճակներում։ Իսկ սահմանային իրավիճակներում կենտրոնանալու համար անչափ կարևոր է խանգարող մտքերից ազատվելն ու մաքրվելը:

«Մաքրում»

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի «Արվեստի փառատոնի» հեղինակ և կազմակերպիչ Քնարիկ Ներսիսյանը «Սահմաններ» ցուցահանդեսին ներկայանալով «Մաքրում» տեսապերֆորմանսով, մեկնաբանեց՝ այն հետազոտում է հուզական ցավից ազատման անհատական գործընթացը՝ օգտագործելով ջրի և քարի արքետիպային խորհրդանիշները։

Տեսապերֆորմանսը քննարկում է կնոջ փորձառության ունիվերսալ բնույթը։

Պերֆորմանսը բաղկացած է չորս փուլից՝ ճանապարհ, հավաքագրում, մաքրում և հանձնում։

Քնարիկ Ներսիսյանի մեկնաբանությամբ, ճամպրուկը որպես կենցաղային իր՝ վերափոխվում է մետաֆիզիկական անոթի՝ կրելով անտեսանելի բեռները։

Տեսապերֆորմանսի վերաբերյալ հեղինակի մեդիտատիվ մեկնաբանությունը պարզորոշ երևակում է կրթահամալիրի գեղարվեստական կյանքը՝ կազմակերպչական և բովանդակության թվացյալ սահմաններն ընդլայնելու կամքի արտահայտմամբ:

Տեսապերֆորմանսը մաքրումը դիտարկում է ոչ թե որպես վերջնական արդյունք, այլ շարունակական գործընթաց, որը տարածվում է և դիտորդին ներգրավում որպես ակտիվ մասնակից։

Այս աշխատանքի և դիտողի փոխհարաբերությունները խորհրդանշական փաստ է, որն ուղղակիորեն արտահայտում է կրթական հաստատության շունչը, որի հիմքերի հիմքում արվեստն է և ստեղծագործական ուժի բացահայտումը:

Ցուցահանդեսն առիթ դարձավ Քնարիկ Ներսիսյանի հետ զրույց սկսելու համար:

mediaforedu.am – Արդեն 5 տարի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրն արվեստի փառատոնին ներգրավում է տարբեր տարիքի երեխաների։ Ի՞նչ փոփոխություն եք նկատում նրանց առաջադիմության մեջ, արվեստի շնորհիվ ի՞նչ են ստանում երեխաները։

Քնարիկ Ներսիսյան – Արվեստը իր բնույթով ամեն ինչի մասին է և իր ազդեցություններն էլ, հետևաբար, ավելի լայն և ավելի խորքային ազդեցություն են ունենում։ Կարևոր ու սպասված իրադարձություն է արվեստի փառատոնը կրթական առօրյաում, քանի որ գտնում է տարբեր արվեստագետների և՛ հայաստանյան, և՛ միջազգային: Մեր սովորողները արդեն իրենց ուսուցիչների հետ հավասար պայմաններ են ստանում. ուսուցիչների հետ միասին են մասնակցում աշխատարարնների, որոնք մենք նախաձեռնում ենք փառատոնի ընթացքում:

Մեր ուսուցիչներն էլ են այս պարագայում սովորում: Իհարկե, այդ փորձառությունը և հմտությունները մենք կարող ենք կիրառել տարբեր նախագծերի մեջ։

Օրինակ՝ Սարգիսը Հովհաննիսյան:

Մեր մաթեմատիկայի ուսուցիչը «Փարաջանով-100» նախագծի ընթացքում սովորողների հետ ստեղծեց ստվերային փազլներ: Հետո դրանք, իհարկե, նյութական դարձան և ցուցադրվեցին մեր հերթական ցուցահանդեսում։

Այսպիսի ազդեցություններ է գործում և փառատոնին մասնակցում են ոչ միայն արվեստի բնագավառի դասավանդողները՝ կերպարվեստ, դիզայն, քանդակ, այլև դասվարները, դաստիարակները: Բոլորը դառնում են մասնակից։

Այս տարվա մասին կարող եմ ասել որ հուլիսի 1-ից մինչև հուլիսի 11-ը փառատոնի առիթով ունեցել ենք 16 աշխատարան, 215 մասնակից, 2 բանախոսություն, համերգներ, պերֆորմասներ, արտագնա ճանապարհորդություններ։ Երևանից դուրս ենք եկել և փառատոնի հետ կապված տարբեր հետազոտական աշխատանքներ ենք իրականացրել: Նկարիչների միությունում արդյունքները տեսաք։

mediaforedu.am – «Սահմանները» շատ հետաքրքիր ցուցահանդես էր: Հետաքրքիր է՝ դուք ձեր փորձը կիսո՞ւմ եք Հայաստանի մարզերի դպրոցների հետ: 5 տարում քանի՞ այլ դպրոցի երեխա է տեսել այն, ինչ իրենց դպրոցներում չկա։

Քնարիկ Ներսիսյան – Թիվը շատ մեծ է, բայց ես ուղակի կառանձնացնեմ այս վերջին տարվա մեր համագրոծակցությունը և փորձի փոխանակումը արվեստի բաղադրիչով։

Մենք 2024-25 ուսումնական տարում ունեցել ենք Գեղարվեստի 4 ուսումնական հաստատության հետ կրթական փոխանակումներ, որտեղ հետաքրքրության առանցքում եղել է մեր հեղինակային փորձը.դրանք են՝ Կապանի մանկական գեղարվեստական դպրոցը, Մեղրիի մշակույթի տունը, Մեղրիի Ալվանք գյուղի միջնակարգ դպրոցը, Գավառի գեղարվեստի դպրոցը, իսկ արվեստի փառատոնի շրջանակներում ունեցել ենք Ստեփանավանի, Գյումրու հետ համագործակցություն։ Գյումրու գեղարվետի ակադեմիայի մասնաճյուղի հետ արդեն 4 տարի է, որ համագործակցում ենք. և՛ իրենք են գալիս, և՛ մենք ենք գնում: Փորձի փոխանակումը անընդհատ է ու մշտական։

mediaforedu.am – Ինչքանո՞վ է կարևոր, որ արվեստներ և արհեստներ առարկան մյուս բոլոր դպրոցներում ևս դասավանդվի ըստ էության, ոչ թե ձևական՝ 40 րոպե ինչ-որ կերպ անցկացնելով: Ինչպե՞ս երեխանեին հաղորդկից դարձնել արվեստի հետ։

Քնարիկ Ներսիսյան – Պետք է գամ մեր ցուցահանդեսի խորագրին. պետք է սահմանները ջնջել: Կաղապարված մոդելները չպետք է լինեն: Իրական միջավայր պետք է լինի, ստեղծվի: Պետք է դրա կրողը լինես, որ կարողանաս փոխանցել: Եթե երեխան չի առնչվում արվեստի հետ, ինձ թվում է՝ կյանքը չի ճանաչում և պատրաստ չէ կյանք մտնելու։

mediaforedu.am – Շատ դպրոցներ, կարծես, պինդ ներփակված են պաթոսով զմռսված պատերի ներսում: Որքանո՞վ է կարևոր այդ ներփակված վիճակից ազատվելը:

Քնարիկ Ներսիսյան – Մեր դպրոցը բաց է, ինչպես տեսնում եք: Բաց է այնքան, որ կարողանում ենք միջազգային գործընկերային կապեր հաստատել և այս դեպքում առավել կարևոր է ներսի մեր կապերը հաստատել, որովհետև եթե ունես մի բան, պետք է կիսես, բաժանես: Կրթությունը, ըստ իս, հոգևոր ոլորտ է, և այդ ոլորտում լինելով՝ դու պետք է կարողանաս բաժին հանել քո ունեցածից։ Պետք է կապերը լինեն ոչ միայն միջազգային, այլ նաև ներսում էլ կարողանանք իրար շաղկապել, որպեսզի մեր պետությունը, քաղաքացին ավելի ամուր կանգնած լինի։

Անուշ Մարտիրոսյան