Օրերս Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը հրապարակավ խոսեց դպրոցներում միջոցառումների անցկացման մշակույթը փոխելու մասին։ «Միշտ չէ, որ վերջին զանգի արարողությունները համապատասխանում են չափորոշչով սահմանված այն արժեքներին և այն շեշտադրումներին, որ մենք ուզում ենք տեսնել դպրոցներում»,- ասել էր նախարարը և կարծիք հայտնել. «Ունենք կարիք քաղքենիական միջավայրից անցում անելու դեպի իրական արժեքներ, որոնք պետք է լինեն մեր դպրոցի բովանդակությունը։ Հայտարարելու ենք մրցույթ լավագույն մշակութային վերջին զանգ անվանման, որին իհարկե մասնակցությունը դպրոցների շրջանում լինելու է կամավոր, բայց նաև սրա միջոցով, հուսով եմ, որ կխրախուսենք այն միջավայրը, որը թույլ կտա, որ մեր երեխաները կարողանան ստեղծագործել և շատ ավելի լավ, քան գրված պատրաստի և ոչինչ չասող սցենարները»,- հույս էր հայտնել նախարարը։

Ժաննա Անդրեասյանի նախաձեռնությունը՝ բարեփոխելու Հայաստանի ավարտական ​​արարողությունները՝ կենտրոնանալով մշակութային-ստեղծագործական դրսևորումների վրա, և՛ հետաքրքիր է, և՛ անհրաժեշտ։ Այս նախաձեռնությունը կարող է հիմք հանդիսանալ՝ ստանդարտացված և անորակ ավարտական «ներկայացումները» փոխարինել բովանդակալից միջոցառումներով, որոնք համահունչ կլինեն դպրոցներում քարոզի արժանի արժեքներին: Այս քայլը, անշուշտ, կարևոր է, քանի որ այն աշակերտներին հնարավորություն կտա ոչ միայն ընկղմվել մշակութային կյանքի մեջ, այլ նաև, առհասարակ, վերաիմաստավորել նման միջոցառումների նշանակությունը։

Հրաժարվելով նախապես գրված անորակ և անմշակույթ սցենարներից և խրախուսելով ուսանողներին ստեղծել իրենց սեփական բովանդակությունը՝ դպրոցները կարող են հարթակ դառնալ մշակութային-ստեղծագործական ինքնաարտահայտման համար:

Այնուամենայնիվ, իրականացման մեթոդը` մրցույթի և դպրոցների միջև մրցակցության միջոցով, չի կարող լինել մշակութային այս նախաձեռնությունը խրախուսելու ամենաարդյունավետ միջոցը: Մրցույթները հիմնականում ստեղծում են անհարկի ճնշում և խթանում մրցակցությունը, այլ ոչ թե նպաստում ստեղծագործ միջավայրին։

Թեև մրցույթները կարող են մոտիվացնել որոշ աշակերտների, դրանք նաև ստիպում են կենտրոնանալ հաղթանակի, այլ ոչ թե հաճելի փորձը վայելելու և ինքնաարտահայտվելու վրա։ Աշակերտները կարող են իրենց հասակակիցներին դիտարկել որպես մրցակիցներ, այլ ոչ թե (գործ)ընկերներ: Սա կարող է բացասաբար ազդել դպրոցական միջավայրի վրա։

Այսպիսով, վերջին զանգի անմշակույթ դրսևորումները մշակութային փորձի վերածելու հրաշալի գաղափարը կարող է վտանգի տակ դրվել գործընթացի մրցակցային բնույթի պատճառով:

Լիլիթ Ավագյան

Օրերս Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը հրապարակավ խոսեց դպրոցներում միջոցառումների անցկացման մշակույթը փոխելու մասին։ «Միշտ չէ, որ վերջին զանգի արարողությունները համապատասխանում են չափորոշչով սահմանված այն արժեքներին և այն շեշտադրումներին, որ մենք ուզում ենք տեսնել դպրոցներում»,- ասել էր նախարարը և կարծիք հայտնել. «Ունենք կարիք քաղքենիական միջավայրից անցում անելու դեպի իրական արժեքներ, որոնք պետք է լինեն մեր դպրոցի բովանդակությունը։ Հայտարարելու ենք մրցույթ լավագույն մշակութային վերջին զանգ անվանման, որին իհարկե մասնակցությունը դպրոցների շրջանում լինելու է կամավոր, բայց նաև սրա միջոցով, հուսով եմ, որ կխրախուսենք այն միջավայրը, որը թույլ կտա, որ մեր երեխաները կարողանան ստեղծագործել և շատ ավելի լավ, քան գրված պատրաստի և ոչինչ չասող սցենարները»,- հույս էր հայտնել նախարարը։

Ժաննա Անդրեասյանի նախաձեռնությունը՝ բարեփոխելու Հայաստանի ավարտական ​​արարողությունները՝ կենտրոնանալով մշակութային-ստեղծագործական դրսևորումների վրա, և՛ հետաքրքիր է, և՛ անհրաժեշտ։ Այս նախաձեռնությունը կարող է հիմք հանդիսանալ՝ ստանդարտացված և անորակ ավարտական «ներկայացումները» փոխարինել բովանդակալից միջոցառումներով, որոնք համահունչ կլինեն դպրոցներում քարոզի արժանի արժեքներին: Այս քայլը, անշուշտ, կարևոր է, քանի որ այն աշակերտներին հնարավորություն կտա ոչ միայն ընկղմվել մշակութային կյանքի մեջ, այլ նաև, առհասարակ, վերաիմաստավորել նման միջոցառումների նշանակությունը։

Հրաժարվելով նախապես գրված անորակ և անմշակույթ սցենարներից և խրախուսելով ուսանողներին ստեղծել իրենց սեփական բովանդակությունը՝ դպրոցները կարող են հարթակ դառնալ մշակութային-ստեղծագործական ինքնաարտահայտման համար:

Այնուամենայնիվ, իրականացման մեթոդը` մրցույթի և դպրոցների միջև մրցակցության միջոցով, չի կարող լինել մշակութային այս նախաձեռնությունը խրախուսելու ամենաարդյունավետ միջոցը: Մրցույթները հիմնականում ստեղծում են անհարկի ճնշում և խթանում մրցակցությունը, այլ ոչ թե նպաստում ստեղծագործ միջավայրին։

Թեև մրցույթները կարող են մոտիվացնել որոշ աշակերտների, դրանք նաև ստիպում են կենտրոնանալ հաղթանակի, այլ ոչ թե հաճելի փորձը վայելելու և ինքնաարտահայտվելու վրա։ Աշակերտները կարող են իրենց հասակակիցներին դիտարկել որպես մրցակիցներ, այլ ոչ թե (գործ)ընկերներ: Սա կարող է բացասաբար ազդել դպրոցական միջավայրի վրա։

Այսպիսով, վերջին զանգի անմշակույթ դրսևորումները մշակութային փորձի վերածելու հրաշալի գաղափարը կարող է վտանգի տակ դրվել գործընթացի մրցակցային բնույթի պատճառով:

Լիլիթ Ավագյան