«Մեդիա հանուն կրթության» ՀԿ-ն Ձեզ հրավիրում է միանալու մեդիայի միջոցով կրթության ոլորտի փոփոխություններին նպաստելու առաքելությանը։
Մեր նպատակն է ապրել մեր նախահայրերի ժառանգած այնպիսի երկրում, որտեղ յուրաքանչյուր անհատի հասանելի կլինի որակյալ կրթությունը և անհատի ողջ ներուժը հանուն պետության ներդնելու հնարավորությունը:
Ձեր աջակցությունն ու ներգրավվածությունն անչափ կարևոր է էական փոփոխությունների հարցում:
«Մեդիա հանուն կրթության» ՀԿ ծրագրերին Ֆինանսապես աջակցելու համար խնդրում ենք լրացնել բոլոր դաշտերը։
Շնորհակալություն!

Լուսանկարը՝ ՄՀԿ–ի
Հունիսի 24-ին Հայաստանի բոլոր մարզերի և Երևանի հանրակրթական դպրոցների 9-րդ դասարանցիներն առաջին անգամ հանձնեցին ինտեգրված էսսեի քննություն պատմությունից և գրականությունից։ Նախորդ երկու տարիներին էսսեի քննությունը փորձարկվել էր միայն Տավուշի մարզում։ Մասնագետների դժգոհությունների և պետական մարմնի գոհունակության ֆոնին mediaforedu.am-ը համապետական քննությունից հետո առցանց հարցում էր նախաձեռնել ուսուցիչների շրջանում՝ պատրաստված լինել – չլինելու և այս նորամուծության վերաբերյալ ուսուցիչների պատկերացումներն ու առաջարկները բացահայտելու նպատակով։
Էսսեի քննության պատկերը
38 ուսուցիչների 31–ը բացասական կամ ավելի շուտ բացասական է գնահատել ինտեգրված էսսեի քննությունը։ Դրական կամ ավելի շուտ դրական դիրքորոշում ունի 2 ուսուցիչ, իսկ մնացած 5 – ը դժվարացել է պատասխանել։
«Ինչպե՞ս եք գնահատում 9 – րդ դասարանի պատմությունից և գրականությունից ինտեգրված էսսեի քննության ձևաչափը» հարցին տրված պատասխանների բաշխվածությունն այսպիսին է․ 18 ուսուցիչ բացասական է գնահատել, 13 ուսուցիչ նախընտրել է «ավելի շուտ բացասական եմ գնահատում» պատասխանը։ 2 ուսուցիչ է տվել «ավելի շատ դրական եմ գնահատում» պատասխանը, իսկ 5 ուսուցիչ նախընտրել է «դժվարանում եմ պատասխանել» տարբերակը։
Աշակերտների պատրաստվածությունը
Հաջորդ հարցն էր՝ աշակերտների մեծ մասը պատրա՞ստ էր այս քննությանը։ Ուշագրավ է, որ հարցվածներից ոչ մի ուսուցիչ չի ընտրել «Այո» պատասխանը։ 23 ուսուցիչ նախընտրել է «ոչ» պատասխանը, 15 ուսուցիչ նշել է, թե աշակերտները մասամբ էին պատրաստ քննությանը։
Մեկնաբանություններ․ աշակերտների գիտելիքը
Ուսուցիչներին խնդրել էինք մեկնաբանել աշակերտների պատրաստվածության վերաբերյալ իրենց պատասխանները․
Դժվար են կողմնորոշվում, դատողական–քննադատական մտածողություն ոչ բոլորն ունեն։
Կան թույլ կարողունակություն ունեցող սովորողներ։
Երեխաները պետք է ավելի շատ գիրք կարդան։
Ժամանակ է պետք, հարկ է սկսել 5-րդ դասարանից, ոչ թե միանգամից 9-րդ դասարանից։
Աշակերտների մեծ մասը պատրաստ չէ այսպիսի ձևաչափով քննության։
Աշակերտների մեծ մասը չի հիշում անցած նյութը, չի կարող կրկնել երեք դասագիրք։
Հույսները դրել էին ԱԲ-ի վրա։
Մոտ 60 տոկոսը կարողացել էր պահպանել էսսեի կառուցվածքը և հայտնել իր կարծիքը։
Պատրաստ չէին, և չեմ կարծում, որ այս գաղափարը երբևէ հաջողություն կունենա։ Աշակերտը անտարբեր է, ուսուցիչը՝ սպառված ու իր աշխատանքից զզված։
Ոչ բոլորն են պատրաստ այդ ձևաչափով աշխատել։
Կիսատ – պռատ գրվածքը էսսե չէ։
Էսսե աշխատանքն ավելի արդյունավետ է կիրառել ավելի բարձր տարիքային խմբերում։
Չեն էլ հասկացել, թե ինչ են գրել։
Նրանք չեն կարողանում ինտեգրել այդ երկու առարկաները։
Աշակերտների ստվար մասը լավ չէր պատկերացնում ինտեգրված էսսեի ձևաչափը։
Էսսեն՝ հաջորդ տարի
Հաջորդ ուսումնական տարում ինտեգրված էսսեի քննության շարունակության վերաբերյալ հարցի պատասխանները բաշխվել են այսպես․ 29 ուսուցիչ միանշանակ պահանջում է հետաձգել և վերանայել քննությունը հաջորդ ուսումնական տարում։ Միայն 3 – ն է տեսնում այն որոշակի փոփոխություններով շարունակելու հնարավորություն։ 6 ուսուցիչ դժարացել է պատասխանել հարցին։
Փոփոխությունների առաջարկներ
Ուսուցիչներին խնդրել էինք նշել, թե էսսեի քննության՝ հաջորդ տարի ևս շարունակվելու դեպքում ի՞նչ փոփոխություններ են առաջարկում։ Այս հարցին տրված պատասխանները՝ նույնությամբ․
Կցանկանամ լինի առանձին գրականության և առանձին պատմության էսսե։
Ավելացրեք գրականության դասաժամերը 9-րդ դասարանում, որպեսզի կարողանանք աշակերտներին պատրաստել։
Բանավոր քննությունն ավելի արդյունավետ էր։ Էսսեն թող մնա որպես ընթացիկ գրավոր աշխատանքի տեսակ։
Չշարունակվի, և ոչ մի փոփոխություն էլ չեմ առաջարկում․ ուղղակի վերանա։ Իսկ ո՞վ է ուշադրության արժանացնելու ուսուցիչների դիտարկումները։ Ոչ ոք։ Այս հարցումն էլ է անիմաստ։
Էսսե գրում են բուհերում՝ ուսանողները։ Իմ կարծիքով, սա բարդ ձևաչափ է, մեծ մասը դժվարանում է գրել, ուստի ոչ թե պետք է փոփոխել, այլ ընդհանրապես հանել։
Քննության ապագան
Էսսեի քննության՝ հաջորդ տարվա հետաձգման ու վերանայման պատասխանը նախընտրած ուսուցիչներին խնդրել էինք նշել, թե ինչ պայմանների առկայության դեպքում և երբ կարելի է կրկին ներդնել քննությունը։
Պատասխանները՝
Մի քանի տարի պետք է, որպեսզի կարողանանք սովորողներին վարժեցնել նման աշխատանք կատարելուն, որից հետո ընտրել այն որպես քննության ձևաչափ։
Աշակերտը պետք է հմտանա և պատրաստ լինի էսսեագրությանը։
Էսսեն կիրառվի որպես գրավոր աշխատանքի տեսակ, ոչ թե քննություն։
Պետք է այլ ձևաչափ կիրառել, քանի որ երեխաները ուսումնական տարվա ընթացքում հաճախ անպատրաստ են ներկայանում՝ գիտենալով, որ գնահատական չի դրվելու կամ քննությանը պետք չի գալու։
Պետք է շատ աշխատել և հմտանալ։ Դրա համար տարիներ են պետք։
Միանշանակ կողմ եմ էսսեին, բայց ոչ որպես քննություն։
Այս սերունդը դեռ պատրաստ չէ դրան, պետք է սկսել տարրական դպրոցից։
Այս պահին դեռ անիմաստ է։
Քննության ձևաչափը պետք է տարբերակված լինի․ 8–10 միավոր գնահատվածները գրեն էսսե, մյուսները հանձնեն թեստ կամ բանավոր պատասխան։
Էսսեն պետք է ներդնել բուհերում։
Բանավոր քննության ժամանակ աշակերտները պարապում և կրկնում են նյութը։
Աշակերտի գիտելիքը պետք է ստուգվի միայն բանավոր քննությամբ։
Էսսեն ներդնել այն ժամանակ, երբ սովորողները պատրաստ կլինեն և կհասկանան, որ պետք է սովորել։
Հայոց պատմությունը ընդհանրապես չպետք է ինտեգրված լինի։
Ընդհանրապես էսսե չգրել։
Հարկավոր է ամբողջությամբ հանել էսսեն։
Նախ պետք է երեխաները հստակ պատկերացնեն ինտեգրումը։
Ուսուցիչներին խնդրել էինք գրել նաև իրենց այլ դիտարկումները։
Էսսեն հետաքրքիր աշխատանք է, բայց գիրք չկարդացող երեխաների համար շատ բարդ է։ Պետք է պարտադիր դարձնել որոշակի քանակությամբ գրքերի ընթերցումը։
Քննության այս ձևաչափը կարելի է ներդնել մի քանի տարի հետո։
Պատմությունը սովորողը պետք է պատմի, վերլուծի։ Այդպես զարգանում են բանավոր խոսքն ու մտածողությունը։ Հակառակ դեպքում նրանք այլևս չեն սովորի առարկան։ Խնդրում եմ վերանայել քննության այս ձևը։
Աշակերտները դժվարանում են ինտեգրել թեմաները։
Չափազանց մտահոգ եմ։
Վերանայել և փոխել քննության ձևաչափը։
Երեխաները գիրք չեն կարդում։
Գրականության և պատմության համար ամենաճիշտ տարբերակը բանավոր քննությունն է։
Էսսեն կարելի է կիրառել 12-րդ դասարանում, այն աշակերտների համար, որոնք սովորել են նոր չափորոշչով։
Քննությունը դարձնել գործնական կամ թեմատիկ։
Վերադարձնել բանավոր քննությունը։
Նախապատրաստման ընթացքում ուսուցիչները տարբեր, երբեմն իրար հակասող մոտեցումներ են ներկայացնում, ինչի պատճառով դժվար է հասկանալ, թե որն է ճիշտը։
Կառաջարկեի շարադրություն, որով հնարավոր կլիներ ստուգել սովորողի կարողությունները։
Կարելի է կիրառել թեստ՝ հեշտից դեպի դժվար հարցերով, ներառելով նաև կարծիք կամ դիրքորոշում արտահայտելու առաջադրանք։
Շատ աշխատանքներ գրեթե ամբողջությամբ արտագրված էին արհեստական բանականության գործիքներից։ Ինքնուրույն գրողներն էլ քիչ էին։
Թող լինի թեստային աշխատանք՝ հստակ հարցերով, կամ շարադրություն։
Էսսեի քննությունը աշակերտին ոչինչ չտվեց, մինչդեռ բանավոր քննության ժամանակ գոնե սովորում էին։ Ուղղագրությունն ու կետադրությունը հաշվի չառնելը սխալ մոտեցում է։ Այս ձևաչափը անհաջող էր, և դրանից դժգոհ են թե՛ ուսուցիչները, թե՛ աշակերտները։
Առաջարկում եմ վերադառնալ բանավոր քննության ձևաչափին։
Նորմալ գրեցին։
Շատ հիասթափված եմ և մտահոգված։ Կասկածում եմ, որ մեր դպրոցներում սովորողների նույնիսկ 30 տոկոսը երբևէ կկարողանա գրել որակյալ էսսե։
Հայոց պատմությունը պետք է լինի առանձին քննվող առարկա։
Թող առարկաները լինեն առանձին և քննությունը՝ բանավոր։
Բանավոր քննություն։
Գրականության քննությունն ավելի ճիշտ կլինի անցկացնել բանավոր ձևաչափով։
Ճիշտ կլինի առանձնացնել պատմության և գրականության քննությունները և վերականգնել բանավոր քննությունը։
Հարցման մասնակիցներից մեկը նշել է, որ N դպրոցում քննության արդյունքները, իր գնահատմամբ, «ամբողջությամբ կեղծվել են»։
Դպրոցի ճամփան
Արվեստ և կրթություն
Կրթություն և որակ
Մեդիայի դերը
Փող և որակ
Տեսանյութեր
Վերջին հրապարակումները
- Ուսուցիչները դժգոհ են էսսեի քննությունից 24.07.2026
- ՀՀ բարձրագույն կրթությունը՝ միջազգային վարկանիշով 23.07.2026
- Երեխաներին դպրոց վերադարձնելու հայտերը 22.07.2026
- Հնդիկ ուսանողների ընդվզումը 21.07.2026
- Հունական բանկերն աջակցում են բուհերին 20.07.2026
- Մանկավարժության գերխնդիրը 17.07.2026
- Հյուսիսային խորհրդի մշակութային կրթությունը 16.07.2026
- Հացադուլ՝ Հնդկաստանում քննաթերթիկների արտահոսքից հետո 15.07.2026
- Բառ և պատկեր․ Գևորգ Այվազյանի աշխատարանը 14.07.2026
- Բառ և պատկեր․ Գևորգ Այվազյանի աշխատարանը 14.07.2026
























































